1475 Sayılı İş Kanunu — Kıdem Tazminatı (m.14)

1475 sayılı İş Kanunu yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte 14. maddesi, 4857 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesiyle birlikte açıkça ilga edilmemiş olduğundan günümüzde de uygulanmaya devam etmektedir. Bu madde uyarınca kıdem tazminatına hak kazanabilmek için iş sözleşmesinin aşağıdaki hâllerde sona ermesi gerekir: 1) İşveren tarafından iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırılık dışında başka bir nedenle feshedilmesi; 2) İşçi tarafından 4857 m.24 kapsamında (sağlık, zorlayıcı neden, işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan davranışları) haklı nedenle feshedilmesi; 3) Muvazzaf askerlik görevinin yerine getirilmesi; 4) Bağlı bulunan kurum ya da sandıktan yaşlılık, emeklilik, malullük aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla sözleşmenin feshedilmesi; 5) Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle işten ayrılması; 6) İşçinin ölümü. Kıdem tazminatı miktarı, işçinin her tam hizmet yılı karşılığında 30 günlük brüt ücreti tutarında ödenir; bir yıldan artan süre için de aynı oran üzerinden orantılı hesaplama yapılır. Hesaplama için 'giydirilmiş ücret' esas alınır: temel ücret + sürekli nitelik taşıyan para ve parayla ölçülebilir menfaatler (yemek, servis, yakacak, konut, ulaşım yardımı vb.). Kıdem tazminatı tavanı: Her yıl güncellenen devlet memurlarına uygulanan en yüksek devlet memuru maaş göstergesiyle bağlantılı olarak belirlenmekte; 2026 itibarıyla 53.919,68 TL olarak uygulanmaktadır. Yani brüt ücreti bu tavanın üzerinde olan işçiler için hesaplama 53.919,68 TL üzerinden yapılır. Kıdem tazminatı damga vergisine tabidir (%0,759); gelir vergisinden muaftır. Kıdem tazminatı alacağı 10 yıllık zamanaşımına tabidir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarıyla yerleşen içtihat; TBK m.146). Kıdem tazminatının ödenmemesi ya da eksik ödenmesi hâlinde işçi arabuluculuk başvurusu ve ardından iş mahkemesinde dava açabilir; temerrüt tarihinden itibaren en yüksek mevduat faizi uygulanır. 2026 brüt asgari ücret: 33.030 TL; SGK işveren prim payı: %21,75.