İş Kanunu – Alt İşveren İlişkisi ve Eşit Davranma (Madde 2, 5)

Bir işverenden, işyerinde yürütülen mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye alt işverenlik denir. Alt işveren işçilerine karşı asıl işveren, alt işverenle birlikte sorumludur. Asıl iş bölünerek alt işverenlere verildiğinde ve bu bölünmenin amacının işçilerin haklarından kaçınmak olduğunun tespiti halinde muvazaa kabul edilir; bu durumda alt işveren işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır. 2026 güncel uygulamada Çalışma Bakanlığı müfettişleri muvazaa denetimi yapmaktadır; ihlal tespitinde idari para cezası uygulanır.

İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz. İşveren, esaslı sebepler olmadıkça tam süreli çalışan ile kısmi süreli çalışan, belirsiz süreli ile belirli süreli çalışan arasında farklı işlem yapamaz. Cinsiyete dayalı ücret farklılığı da bu madde kapsamında yasaktır. Ayrımcılık yasağını ihlal eden işveren, işçiye dört aya kadar ücreti tutarında ayrımcılık tazminatı ödemekle yükümlüdür. Ayrıca yoksun kalınan diğer haklar da ayrıca talep edilebilir. Hamilelik, doğum izni ve sendikal üyelik nedeniyle yapılan ayrımcılık bu madde kapsamında değerlendirilir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL.

İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir. Bir yıl ve daha uzun süreli iş sözleşmeleri yazılı şekilde yapılmak zorundadır. İşveren, belirsiz süreli iş sözleşmesi veya bir yılı aşan belirli süreli iş sözleşmesi yapıldığında işçiye en geç iki ay içinde genel ve özel çalışma koşullarını, günlük ve haftalık çalışma sürelerini, temel ücreti ve varsa ücret eklerini, ücret ödeme dönemini, işyerinin adresini, varsa çalışma mekânının değişeceğini belirten yazılı bir belge vermekle yükümlüdür.

İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı hâlde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması ya da belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işçiyle belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilir. Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça birden fazla üst üste yapılamaz; aksi hâlde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işin süreklilik taşıdığı durumlarda belirli süreli sözleşmeyi belirsiz süreli kabul etmektedir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; SGK işveren payı %21,75; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL.