İş Kanunu – Analık Koruması ve Emzirme İzni (m.74-76)

Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam onaltı haftalık süre için çalıştırılmaları yasaktır. Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir. Ancak, sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir; bu durumda, doğum öncesinde çalışılan süreler doğum sonrası izne eklenir. Yukarıda öngörülen süreler işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre doğumdan önce ve sonra gerekirse artırılabilir; bu süreler hekim raporu ile belirlenir. Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir. Hekim raporu ile gerekli görüldüğü hallerde, hamile kadın işçi sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır; bu hâlde işçinin ücreti indirilmez. Kadın işçiye bir yaşından küçük çocuğunu emzirmesi için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir. Bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Süt izni süreleri günlük çalışma süresinden sayılır ve ücret kesintisi yapılamaz. Çocuk doğumdan itibaren işçi isterse 6 aya kadar ücretsiz doğum sonrası izin kullanabilir; bu süre kıdem hesabına dahil edilmez ancak sözleşme sona erdirilemez. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İşveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler. İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerini, işe giriş bildirgesini, sağlık raporlarını, iş sözleşmesini, ücret bordrolarını ve iş ilişkisiyle ilgili diğer belgeleri saklamak zorundadır. İşçi, söz konusu belgelere erişim hakkına sahiptir; 6698 sayılı KVKK kapsamında kişisel verilerinin korunması da güvence altındadır. 2026 itibarıyla özlük dosyasında bulunması zorunlu belgeler: işe giriş bildirge numarası, imzalı iş sözleşmesi, periyodik sağlık muayene raporları, eğitim katılım belgeleri, SGK hizmet dökümü ve çıkış belgesidir.

Gebe veya emziren kadınların hangi dönemlerde ne gibi işlerde çalıştırılacakları ve çalıştırılamayacakları, emzirme odaları ve çocuk bakımevleri hakkındaki şartlar ile diğer hususlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı'nca birlikte çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. 'Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik' (RG: 16.08.2013) bu madde kapsamında düzenlenmiş olup işverenlerin 150'den fazla kadın işçi çalıştırdıkları hallerde kreş açma yükümlülüğünü de kapsar. Yargıtay 9. HD içtihadına göre süt izninin kullandırılmaması ya da ücretinden kesinti yapılması, işçiye haklı nedenle fesih hakkı tanır. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.