İş Kanunu — Asgari Ücret ve Ücret Koruması (m.39 ve m.32)

İşçilere yapılacak ödemelerde esas alınan ve belirlenme usulünü bu maddenin düzenlediği asgari ücret; işçiye normal bir çalışma günü karşılığı ödenen ve işçinin yiyecek, giyecek, konut, ulaşım, sağlık ve eğlence gibi zorunlu ihtiyaçlarını karşılamaya yetecek düzeyde en az ücrettir. Asgari ücret, Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenir. Komisyon; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın tespit edeceği dört temsilci ile Türkiye genelinde en fazla üyeye sahip işçi ve işveren konfederasyonundan seçilen birer üyeden oluşur. Komisyon, her yıl en geç Aralık ayı sonuna kadar toplanmak ve gerektiğinde en az iki toplantı yapmak zorundadır; yeni ücret, bir sonraki yılın 1 Ocak tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Resmî Gazete'de yayımlanır. Asgari ücretin altında ücret ödenmesi kesinlikle yasaktır; bu yasağa aykırı sözleşme hükümleri geçersizdir. İşveren, asgari ücretin altında ödeme yaparsa aradaki farkı işçiye ödemekle yükümlüdür ve ayrıca idari para cezasına muhatap olur. 2026 brüt asgari ücret: 33.030 TL/ay. Net asgari ücret (asgari geçim indirimi dahil): işçinin bireysel durumuna göre değişmekle birlikte SGK işçi payı (%14 = 4.624,20 TL) ve işsizlik sigortası işçi payı (%1 = 330,30 TL) düşüldükten sonra, bekar ve çocuksuz bir işçi için yaklaşık 26.005,87 TL'dir. Kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır. Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak, Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir. Ücret, kural olarak ayda bir ödenir; iş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleriyle bu süre bir haftaya kadar indirilebilir. İşveren, işçiye ücretini ödemediği veya eksik ödediği takdirde, işçi bu alacağı için faiz talep edebilir; ücret alacaklarının zamanında ödenmemesi hâlinde, mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı esas alınır (4857 m.34). Ücretin bir bölümünün işçiye iş karşılığı olarak konut sağlanması veya gıda ya da giyim eşyası gibi aynî olarak ödenmesi kararlaştırılabilir; ancak bu ayni ödemeler ücretin yüzde ellisini aşamaz. İşçi ücretleri, işçi alacakları sırasında öncelikli alacak niteliği taşır; işverenin iflası hâlinde işçi ücret alacakları imtiyazlı alacak olarak masaya kabul edilir. İş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde işverenin işçiye olan ücret ve diğer para ile ölçülebilen menfaatlere ilişkin borçlarının tamamı muaccel olur. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi; ücretin geç ödenmesinin, özellikle yirmi günü aşan gecikmelerin, işçiye 4857 m.24/II-e uyarınca haklı nedenle fesih hakkı doğurduğunu ve bu fesihte kıdem tazminatına hak kazanıldığını istikrarlı biçimde vurgulamaktadır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.