İş Kanunu — Çalışma Koşullarında Değişiklik ve Haklı Fesih (m.22, 24, 25)
4857 sayılı İş Kanunu'nun çalışma koşullarında esaslı değişikliği düzenleyen 22. maddesi ile işçinin haklı nedenle feshini (m.24) ve işverenin haklı feshini (m.25) düzenleyen maddeleri. Ücretsiz izin, görev değişikliği ve ücret kesintisi gibi tek taraflı değişiklik durumlarında işçinin hakları.
Çalışma Koşullarında Değişiklik
İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşçi bu durumda 17 ila 21 inci madde hükümlerine göre dava açabilir. Taraflar aralarında anlaşarak çalışma koşullarını her zaman değiştirebilir. Çalışma koşullarında yapılan değişiklik geçmişe etkili olarak yürürlüğe konulamaz. İşverenin tek taraflı olarak çalışma koşullarını esaslı biçimde değiştirmesi hâlinde işçi bu değişikliği yazılı olarak reddetmeli ve altı işgünü içinde yanıtını bildirmelidir; aksi hâlde değişikliği zımnen kabul etmiş sayılabilir. Yargıtay içtihadına göre ücretin düşürülmesi, görev unvanının aşağıya çekilmesi, çalışma yerinin il sınırları dışına taşınması ve ücretsiz izne zorlanma esaslı değişiklik sayılır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.
İşçinin Haklı Nedenle Derhal Fesih Hakkı
Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hâllerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir: I — Sağlık sebepleri: a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa. b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa. II — Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâller ve benzerleri: a) İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa. b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde söz veya davranışlarda bulunursa yahut işçiye cinsel tacizde bulunursa. c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunursa veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse. d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa. e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse. f) Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hâllerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa. Haklı fesih hakkını kullanan işçi kıdem tazminatına hak kazanır; ihbar tazminatı ise hakkaniyete aykırı olmadıkça talep edilemez. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, ücretsiz izne zorlanma ile ücretin ödenmemesi durumlarında işçinin 4857 m.24/II-e ve f kapsamında haklı fesih hakkını kullanabileceğini istikrarlı içtihatlarıyla kabul etmektedir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.