İş Kanunu — Çalışma Süresi, Fazla Mesai ve Tatil Hakları

Fazla çalışma; kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir. Yılda 270 saatten fazla fazla çalışma yaptırılamaz. Fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla sürelerle çalıştığı her saat karşılığında bir saat on beş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir. İşçinin yazılı onayı alınmaksızın fazla çalışma yaptırılamaz; onay her yıl yenilenmelidir. 2026 yılı Yargıtay kararları, yıllık 270 saatlik üst sınırı aşan fazla mesailerin yasal olmadığını ve bu saatlerin zamlı olarak ödenmesi gerektiğini tutarlı biçimde vurgulamaktadır. Fazla mesai alacağında zamanaşımı süresi 5 yıldır.

Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde, işçilere tatil gününden önce 63. maddeye göre belirlenen iş günlerinde çalışmış olmaları koşuluyla yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az 24 saat dinlenme (hafta tatili) verilir. Çalışılmayan hafta tatili günü için işveren tarafından bir iş günü ücreti ödenir. Hafta tatilinde çalışma karşılığı olarak ayrıca bir günlük ücret ödenir; dolayısıyla hafta tatilinde çalışan işçi iki günlük ücret almış olur. 2026 yılı Yargıtay içtihadına göre hafta tatili ücretinin hesabında giydirilmiş brüt ücret esas alınmalı; prim, ikramiye ve düzenli ek ödemeler de dahil edilmelidir. İşçiye fiilen tatil kullandırılmaksızın sadece ücret ödenmesi, bu hakkın ortadan kalktığı anlamına gelmez; işçi kullandırılmayan her tatil için alacak talebinde bulunabilir.

İşyerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi dahil en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir. Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi: (a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara on dört günden, (b) Beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara yirmi günden, (c) On beş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmi altı günden az olamaz. On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz. Yıllık ücretli izin ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır (m.59). 2026 yılında brüt asgari ücret 33.030 TL olup giydirilmiş ücret hesabı bu tarihten sonra gerçekleşen fesihlerde bu tutarın altında olamaz.

İş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti esas alınarak kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Bu ücrete ilişkin zamanaşımı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlar. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre yıllık izin alacağında yalnızca çıplak ücret değil, devamlılık gösteren ek ödemeleri de içeren giydirilmiş brüt ücret esas alınmalıdır. Yıllık izin ücreti alacaklarında 5 yıllık zamanaşımı (4857 m.32) uygulanır. 2026 yılı kararlarında Yargıtay, fesih tarihinin doğru belirlenmesi ile mevduat faiziyle birlikte hükmedilmesi gerektiğini sürekli olarak vurgulamaktadır.