İş Kanunu — Çalışma Süreleri ve Günlük/Haftalık Sınırlar (m.63–66)
4857 sayılı İş Kanunu'nun çalışma sürelerini düzenleyen 63 ile 66. maddeleri. Haftalık azamî 45 saat kuralı, günlük çalışma sınırı, esnek çalışma modeli ve denkleştirme uygulaması.
Çalışma Süresi
Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok kırkbeş saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine farklı biçimde dağıtılabilir. Bu hâlde aralıksız onbir saat dinlendirilmeyen işçilerin günlük çalışma süresi onbir saati aşamaz. Denkleştirme esasının uygulandığı hâllerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşamaz; denkleştirme süresi iki ayı geçemez. Turizm, tarım ve orman işlerinde denkleştirme süresi dört aya uzatılabilir. Çalışma sürelerine ilişkin yönetmelik Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanır. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, denkleştirme döneminde haftalık ortalama 45 saati aşan çalışmaları fazla mesai saymakta; denkleştirme sözleşmesinin yazılı ve açık olması gerektiğini vurgulamaktadır.
Telafi Çalışması
Zorunlu nedenlerle işin durması, ulusal bayram ve genel tatillerden önce veya sonra işyerinin tatil edilmesi ya da benzer nedenlerle işyerinde normal çalışma sürelerinin önemli ölçüde altında çalışılması veya tamamen tatil edilmesi ya da işçinin talebi ile kendisine izin verilmesi hâllerinde, işveren iki ay içinde çalışılmayan süreler için telafi çalışması yaptırabilir. Bu çalışmalar fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma sayılmaz. Telafi çalışmaları, günde üç saatten fazla olamaz. Tatil günlerinde telafi çalışması yaptırılamaz. Telafi çalışma süreleri, denkleştirme esasına göre belirlenen çalışma süreleriyle birlikte değerlendirilir. İşçinin haklı fesih gerekçesi oluşturacak biçimde telafi çalışması dayatılması hâlinde 4857 m.24/II-f uyarınca işçi sözleşmesini feshedebilir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.
Çalışma Süresinden Sayılan Hâller
Aşağıdaki süreler çalışma süresinden sayılır: a) Madenlerde, taş ocaklarında veya her ne şekilde olursa olsun yeraltında ya da su altında çalışılacak işlerde işçilerin kuyuya, tunele, su altına veya yeraltına inmeleri veya girmeleri ile çıkmaları için gereken süreler. b) İşçilerin işveren tarafından başka bir yere gönderilmesi veya işverenin evinde ya da bürosunda yahut işverenle ilgili herhangi bir yerde meşgul edilmesi suretiyle geçen süreler. c) Çocuk emziren kadın işçilerin çocuklarına süt vermek için belirtilen süreler. d) İşçinin, işverenin verdiği araçla asıl işyerine uzak bir mahâllde iş yapmak için ve bu iş için öngörülen süre dışında yolda geçirdiği süreler. Yukarıda sayılan süreler çalışma süresi olmakla birlikte çalışanın uzun nakil süreleri için fazla mesai talebi ancak somut fiilî çalışmanın ispatına bağlıdır. Yargıtay, yolculuk sırasında ulaşım aracında aktif görev yapılmaksızın geçen zamanı her zaman çalışma süresine dahil etmemektedir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.