İş Kanunu — Engelli İşçi Çalıştırma Zorunluluğu (m.30)

İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları işyerlerinde yüzde üç engelli işçi çalıştırmak zorundadır. Yer altı ve su altı işlerinde engelli işçi çalıştırılamaz ve bu işyerleri için kontenjan aranmaz. İşverenler çalıştırmak zorunda oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığıyla sağlarlar. Bu kanun kapsamındaki işyerlerinde çalışan ve iş kazası veya meslek hastalığı sonucu malul olan işçiler, aynı işyerinde öncelikli olarak işe alınırlar. Engelli işçi çalıştırma yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverenlerden, çalıştırmadıkları her engelli ve eski hükümlü için Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'nce idari para cezası tahsil edilir. Tahsil edilen idari para cezaları Türkiye İş Kurumu'nun Engelli ve Eski Hükümlü İstihdamı Fonuna aktarılır. İşyerinde çalışan engelli sigortalıların prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren hissesinin tamamı, bu işverenlerle ilgili olarak Hazine tarafından karşılanır; bu teşvikten yararlanabilmek için işverenin ilgili aya ait prim ve idari para cezaları ile gecikme zammı ve faizlerinin bulunmaması gerekmektedir. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75 olup engelli teşviki kapsamında bu pay tamamen Hazine tarafından karşılanmaktadır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, engelli işçiye yönelik ayrımcı uygulamalar (görevlendirme, ücret, terfi farklılıkları) nedeniyle işten çıkarılması hâlinde 4857 m.5 kapsamında en az dört aylık ücret tutarında ayrımcılık tazminatına hükmedileceğini; bu tazminatın kıdem ve ihbar tazminatından bağımsız olarak talep edilebileceğini vurgulamaktadır. Makul düzenleme yükümlülüğünü yerine getirmeyen işveren de ayrımcılık hükümleri çerçevesinde sorumlu tutulabilir.