4857 sayılı İş Kanunu — Eşit Davranma İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı (m.5)

İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz. İşveren, esaslı sebepler olmadıkça tam süreli çalışan işçi karşısında kısmî süreli çalışan işçiye, belirsiz süreli çalışan işçi karşısında belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapamaz. İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, bir işçiye, iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona erdirilmesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz. Aynı veya eşit değerde bir iş için cinsiyet nedeniyle daha düşük ücret kararlaştırılamaz. İşçinin cinsiyeti nedeniyle özel koruyucu hükümlerin uygulanması, daha düşük bir ücretin uygulanmasını haklı kılmaz. Gebelik ve doğum sebebiyle yapılan farklı uygulamalar ayrımcılık yasağı kapsamında değerlendirilemez. Bu madde kapsamında yukarıda sayılan gerekçeler yanı sıra Yargıtay'ın güncel içtihadında engellilik durumu ve bireyin uzaktan çalışma sözleşmesi kapsamında olması da 'benzeri sebepler' olarak kabul edilmektedir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İş ilişkisinde veya sona ermesinde yukarıdaki fıkra hükümlerine aykırı davranıldığında işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir. 2022 değişikliğiyle getirilen ispat kuralına göre: ayrımcılık iddiasında bulunan işçi, ayrımcılığa işaret eden olguları ortaya koyduğunda ispat yükü işverene geçer; işveren, ayrım yapmadığını ve farklı davranışın haklı bir nedene dayandığını ispatlamakla yükümlüdür. Bu kural, bireysel iş ilişkilerinde karşılaştırmalı veri ile sistematik farklı işlem olgusunun kanıtlanmasını ön koşul olarak arar; salt yorum veya subjektif değerlendirmeler yeterli değildir. Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Daireleri; hamilelik bildiriminden kısa süre sonraki fesihlerde, engelli işçilerin terfi dışında bırakılmasında ve sendika üyesi işçilere yönelik sistematik olumsuz muamelelerde ispat yükünü işverene yüklemiş ve dört aylık ayrımcılık tazminatının ihbar ve kıdem tazminatına ek olarak talep edilebileceğini tutarlı biçimde vurgulamıştır. Ayrımcılık tazminatı davası, fesih veya ayrımcı işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren beş yıllık genel zamanaşımı süresine tabidir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.