İş Kanunu — Fazla Mesai, Fazla Sürelerle Çalışma ve Tatil Ücretleri (m.41–47)

Fazla çalışma, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. Denkleştirme uygulanmayan işyerlerinde her bir fazla mesai saati için normal saatlik ücretin yüzde elli zamlı olarak ödenmesi zorunludur. Fazla sürelerle çalışma ise sözleşmede öngörülen haftalık çalışma süresinin 45 saatin altında tutulduğu durumlarda 45 saate kadar yapılan çalışmalardır; bu çalışmalar için yüzde yirmi beş zamlı ücret ödenir. Yılda en fazla 270 saat fazla çalışma yaptırılabilir; bu sınırın aşılması halinde işçi haklı fesih hakkını kullanabilir. İşçinin yazılı onayı alınmadan fazla çalışma yaptırılamaz.

İşçi, fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücretini almak yerine, işveren ile anlaşarak her bir saat fazla çalışma için 1 saat 30 dakika, her bir saat fazla sürelerle çalışma için 1 saat 15 dakika serbest zaman kullanabilir. Serbest zamanın altı ay içinde, işçinin çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmaksızın kullandırılması zorunludur.

İş Kanunu kapsamındaki işçiler yedi günlük bir iş haftasında en az bir tam gün (yirmi dört saat kesintisiz) hafta tatiline hak kazanır. Hafta tatili genellikle Pazar günüdür; ancak faaliyetin gerektirdiği durumlarda hafta tatili rotasyonlu kullandırılabilir. Çalışılmayan hafta tatili günü için bir günlük ücret tam olarak ödenir.

Hafta tatilinde çalışan işçiye, çalıştığı sürenin karşılığı olarak ücrete ek olarak bir günlük ilave ücret ödenir. Yani hafta tatilinde çalışan işçi, o gün için çift günlük ücret almaya hak kazanır. İşverenin hafta tatilinde işçiyi çalıştırabilmesi için işçinin onayı gerekmez; ancak hafta tatiline hak kazanılabilmesi için işçinin o haftaki çalışma günlerine devam etmiş olması zorunludur.

Ulusal bayram ile genel tatil günlerinde çalışılmıyorsa işçiye bir günlük ücret ödenir; çalışılıyorsa ayrıca bir günlük ilave ücret de ödenir. Hangi günlerin ulusal bayram ve genel tatil sayıldığı 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun ile belirlenmiştir. Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı (23 Nisan), Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı (19 Mayıs), Demokrasi ve Millî Birlik Günü (15 Temmuz), Zafer Bayramı (30 Ağustos), Cumhuriyet Bayramı (29 Ekim) ile Ramazan ve Kurban Bayramları bu kapsamda değerlendirilir.

2026 yılı brüt asgari ücret 33.030 TL; aylık çalışma saati 225 saat esas alındığında saatlik brüt asgari ücret yaklaşık 146,80 TL'dir. Asgari ücretli işçinin bir saatlik fazla mesai ücreti (%50 zamlı): 220,20 TL. Yıllık 270 saat fazla mesai sınırı aşıldığında işveren ayrıca idari para cezasına (4857 m.104) maruz kalır. Hafta tatili ve ulusal bayram/genel tatil günlerinde çalışan işçinin alacakları prime esas kazanca dahildir; SGK ve gelir vergisi kesintileri uygulanır. Fazla mesai alacaklarında zamanaşımı 5 yıl olup arabuluculuğa başvuru zamanaşımını durdurur (7036 m.15 ve m.3/19). Kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL, SGK işveren prim payı %21,75.