İş Kanunu — Gece Çalışması ve Gece Zammı (m.69)

Çalışma hayatında 'gece' en geç saat 20.00'de başlayarak en erken saat 06.00'ya kadar geçen ve en fazla on bir saat süren dönemdir. Bazı işlerde zorunluluk bulunması hâlinde, gündüz sayılan saatlerde de gece çalışması yapılabilir. İşçilerin gece çalışmaları yedi buçuk saati geçemez. Ancak, turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti yürütülen işlerde işçinin yazılı onayının alınması şartıyla yedi buçuk saatin üzerinde gece çalışması yaptırılabilir. Gece döneminde çalışan işçinin saat ücreti, gündüzleri çalışan işçinin saat ücretinden en az yüzde yirmibeş fazla olarak ödenir. Bu hükmün uygulama esasları Gece Çalışmaları Yönetmeliği ile düzenlenmiştir. İşveren, gece çalışması yaptıracağı işçiyi gece çalışmaya başlamadan önce sağlık muayenesinden geçirmek zorundadır. Periyodik sağlık gözetimi de zorunludur. Sağlık durumunun gece çalışmasına elverişli olmadığı hekim raporu ile ortaya konulan işçi, gündüz vardiyasına aktarılır. Uygulama Notları: Gece zammı hesabında Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre giydirilmiş saat ücreti esas alınır; çıplak temel ücretle sınırlı tutulan hesaplama eksik ödeme sayılır ve beş yıllık zamanaşımı içinde fark tutarı yasal faiziyle talep edilebilir. Gece çalışmasının 7,5 saat sınırını aşması halinde aşan süre hem fazla mesai hem de gece zammı yükümlülüğünü birlikte doğurur. İşyerinde toplu iş sözleşmesi mevcutsa kanuni minimumun üzerinde gece zammı oranı belirlenebilir; aksi yönde bir düzenleme, yani kanuni oranın altına düşürülmesi, geçersizdir. Yönetmelik uyarınca gece vardiyası çalışanları için işveren ayrı bir sağlık takip defteri tutmak ve periyodik muayene tarihlerini kayıt altına almakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi, iş sağlığı ve güvenliği denetimlerinde idari para cezasına yol açar. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.