İş Kanunu — Ücret, Prim ve İkramiye (m.32)

Genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır. Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak bu kanunda ücret olarak değerlendirilir. Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir. Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir. Ücretin bankaya yatırılması hâlinde işveren, her ay ödeme belgesini (ücret pusulasını) çalışana vermekle yükümlüdür. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Devlet makamları veya diğer kişilerle yapılan sözleşmelerde işçi ücretlerini düşük tutmak amacıyla ikramiye ödeneceği vaadi geçersizdir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi yerleşik içtihadı uyarınca prim ve ikramiyelerin kıdem tazminatı matrahına dahil edilip edilmeyeceği 'düzenlilik' kriterine göre belirlenir: İşçiye sözleşme veya işyeri uygulamasıyla güvence altına alınmış biçimde periyodik olarak ödenen prim ve ikramiyeler kıdem tazminatı matrahına eklenir; salt işverenin takdirine bırakılmış ve düzensiz ödemeler ise matrah dışı tutulabilir. Ücretin gününde ödenmemesi hâlinde işçi, 4857 m.34 uyarınca iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir; bu durum işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshetme hakkını da doğurur (m.24/II-e). 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75; gecikme faizi için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı esas alınır.

Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmeyen işçilerin bu kanundan doğan haklı fesih ile haklı direnme hakları saklı kalmak kaydıyla bu işçilere karşı iş akdi ile kanun ve sözleşmelerden doğan haklar kullanılamaz. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır; söz konusu işçilerin bu kanundan doğan hakları da saklıdır. Yargıtay, m.34 kapsamındaki çalışmama hakkının bireysel ya da toplu olarak kullanılabileceğini, ancak işverenin direnme süresince değişen ekonomik koşullar nedeniyle ödeme güçlüğüne düştüğünü ispatlayabildiği hâllerde hakkaniyete uygun değerlendirme yapılabileceğini belirtmektedir. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL.