İş Kanunu — İş Güvencesi ve Fesih Bildirimi (m.18–21)

Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Altı aylık kıdem hesabında aynı işverenin birden fazla işyerinde çalışılan süreler birleştirilir. İşçinin altı aylık kıdemi olmasa da yer altı işlerinde çalışanlar ile işveren vekilleri iş güvencesi kapsamındadır. Geçerli sebep sayılamayacak hâller: a) Sendika üyeliği veya sendikal faaliyet; b) İşyeri sendika temsilciliği; c) Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını kullanmak; d) Irk, renk, cinsiyet, medeni durum, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler; e) 74. madde uyarınca doğum ve süt izninde olma; f) Hastalık veya kaza nedeniyle geçici iş göremezlik süresi (bildirim süresinin 6 hafta aşılması hariç). Yetersizlik veya davranıştan kaynaklanan geçerli nedenin varlığı için işveren savunma almak zorundadır; savunma alınmadan yapılan fesih geçersiz sayılır. İşletme gereklerinden kaynaklanan fesihlerde; feshin kaçınılmazlığı, başka bir pozisyona nakil imkânı bulunup bulunmadığı ve seçim ölçütlerinin nesnel olup olmadığı Yargıtay denetiminde incelenir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İşveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır. Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez. Fesih bildiriminin yazılı yapılması hem ispat hem de geçerlilik koşuludur; sözlü fesih 4857 m.18 kapsamında geçersiz feshe yol açabilir. Savunma talebi yazılı olarak yapılmalı ve işçiye makul süre (genellikle 3-5 iş günü) tanınmalıdır; işçinin haklı bir mazeret öne sürmeksizin savunma vermemesi hâlinde bu durum tutanakla kayıt altına alınmalıdır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi; fesih bildiriminde gerekçenin yeterli açıklıkta belirtilmediği veya savunma sürecinin usule aykırı işletildiği durumlarda feshi geçersiz saymaktadır. Haklı nedenle fesihte (4857 m.25) savunma alma zorunluluğu aranmamakla birlikte, Yargıtay tutanakla tespitin varlığını ispat açısından aramaktadır. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL, kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL, SGK işveren prim payı %21,75.

İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı iddiasıyla fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Bu sürelere uyulmaması hâlinde dava hakkı düşer. Feshin geçerli veya haklı nedene dayandığını ispat yükü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia etmesi hâlinde bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse işçiyi işe başlatma yükümlülüğü ve boşta geçen süre ücreti yükümlülüğü ortaya çıkar. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile getirilen arabuluculuk dava şartı, işe iade süreçlerinde zorunlu ön adım hâline gelmiştir; arabulucuya başvurmadan açılan davalar dava şartı yokluğundan reddedilir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL.

İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine bir ay içinde işe başlatmayan işveren, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur. Tazminat miktarı mahkemece kıdem, işyeri büyüklüğü ve feshin ağırlığına göre belirlenir. Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir (boşta geçen süre ücreti). İşçinin işe iade kararı kendisine tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurması zorunludur; bu süre geçirilirse işverenin teklif ettiği fesih geçerli hâle gelir ve işçi yalnızca ihbar ve kıdem tazminatına hak kazanır. İşe başlatılmama tazminatı vergi ve SGK prim kesintisine tabi değildir; brüt tutar üzerinden ödenir. 2026 itibarıyla sekiz aylık tavan tazminat hesabı: çalışanın sekiz aylık brüt ücreti kadardır; asgari ücretli işçi için üst sınır 33.030 × 8 = 264.240 TL olarak hesaplanır. Kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.