İş Kanunu — İş Güvencesi: Geçerli Fesih, Savunma ve İşe İade (m.18-21)

Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Altı aylık kıdem hesabında aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçirilen süreler birleştirilir. İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması hâlinde, işyerinde çalışan işçi sayısı bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenir. İşçinin altı aylık kıdemi, aynı işverenin işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesap edilir. İşverenin kasıtlı davranışları veya işçinin rızası dışında yapılan eylemler sebebiyle işçi, bu hükmün koruyucu kapsamı içine alınmaz. Özellikle aşağıdaki hususlar geçerli fesih sebebi sayılmaz: a) Sendika üyeliği veya çalışma saatleri dışında ya da işverenin rızası ile çalışma saatlerinde sendikal faaliyet; b) İşyeri sendika temsilciliği yapmak; c) Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını takip veya yükümlülüklerini yerine getirmek için işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurmak ya da bu hususta başlatılmış sürece katılmak; d) Irk, renk, cinsiyet, medeni durum, aile yükümlülükleri, hamilelik, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler; e) 74. maddede öngörülen ve kadın işçilerin çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemek; f) Hastalık veya kaza nedeniyle 25/I-b maddesi kapsamında belirlenen bekleme süresinde işe geçici devamsızlık. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İşveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır. Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez. Ancak, işverenin 25. maddenin (II) numaralı bendi şartlarına uygun fesih hakkı saklıdır. Savunma alınmadan yapılan fesih, feshin geçerli bir sebebe dayanıp dayanmadığından bağımsız olarak geçersiz sayılır (Yargıtay içtihadı). Savunma yazılı şekilde alınmalı; savunma için işçiye makul süre (en az 2-3 iş günü) tanınmalıdır. İşçinin savunma yapmayı reddetmesi tutanakla tespit edilir; bu hâlde savunma alınamaması geçerli kabul edilir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşma sağlanamaması hâlinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Taraflar anlaşırlarsa uyuşmazlık aynı sürede tahkim yoluna da götürülebilir. Arabulucuya başvurmaksızın dava açılması hâlinde mahkemece dava usulden reddedilir. Dava seri yargılama usulüne göre iki ay içinde sonuçlandırılır; mahkemece verilen kararın temyizi halinde Yargıtay iki ay içinde kesin olarak karar verir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine işveren bir ay içinde işe başlatmaz ise işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur. Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verdiğinde, işçinin işe başlatılmaması ihtimaline karşı bu tazminata da hükmeder. Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakları ödenir. İşçi işe başlatılırsa peşin olarak ödenen bildirim süresine ait ücret ile kıdem tazminatı, yukarıdaki fıkra hükümlerine göre yapılacak ödemeden mahsup edilir. İşe başlatılmayan işçiye bildirim süresi verilmemiş veya bildirim süresine ait ücret peşin ödenmemişse, bu sürelere ait ücret tutarı ayrıca ödenir. İşçi kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak zorundadır. İşçi bu süre içinde başvuruda bulunmaz ise, işverence yapılmış olan fesih geçerli bir fesih sayılır ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur. Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkra hükümleri sözleşmeler ile hiçbir suretle değiştirilemez; aksi yönde sözleşme hükümleri geçersizdir. Sendikal nedenle yapılan fesihlerde 6356 sayılı Kanun m.25 gereğince işe başlatmama tazminatı en az işçinin bir yıllık ücretidir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.