İş Kanunu — İş Güvencesi: Feshin Geçerli Sebebe Dayandırılması (m.18–21)

Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Altı aylık kıdem hesabında aynı işverenin bir veya birden fazla işyerinde geçen süreler birleştirilir. İşçinin altı aylık kıdemi olmasa dahi aynı işverenin birden fazla işyerinin toplam işçi sayısı otuzun üzerindeyse iş güvencesi hükümleri uygulanır. Aşağıdaki sebepler geçerli sebep oluşturmaz: a) Sendika üyeliği veya sendikal faaliyet, b) İşyeri sendika temsilciliği, c) Mevzuat veya sözleşmeden doğan haklarını kullanmak, d) Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler, e) 74. maddede öngörülen ve kadın işçilerin çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemek, f) Hastalık veya kaza nedeniyle 25/I-b uyarınca bildirimsiz fesih hakkının doğmasına kadar geçen sürede işe geçici devamsızlık. Fesih bildiriminin yazılı yapılması ve fesih sebebinin açık ve kesin bir şekilde belirtilmesi zorunludur. Hakkındaki iddialara karşı savunması alınmadan bir işçi, davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İşveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır. Hakkındaki iddialara karşı savunması alınmadan bir işçi, davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle iş sözleşmesi feshedilemez. İşçinin savunma hakkı: İşveren, işçinin davranışı veya verimiyle ilgili gerekçeyle fesih kararı almadan önce işçiye yazılı olarak iddialarını bildirmeli ve işçiye savunma yapması için makul süre tanımalıdır. Savunmanın alınmamış olması tek başına feshi geçersiz kılmaz; ancak mahkeme bu eksikliği feshin geçerliliğini değerlendirirken göz önüne alır. Yazılılık koşulu: Sadece fesih bildiriminin değil, feshe dayanak oluşturan gerekçenin de yazılı olarak işçiye tebliğ edilmesi zorunludur. Sözlü fesih bildiriminin ardından yazılı belge gönderilmesi, bildirimin geçerli sayılacağı tarihin sözlü beyan tarihi değil yazılı tebliğ tarihi olmasını sağlar. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararları uyarınca; fesih bildiriminde yeterince somutlaştırılmamış gerekçe, madde 18'deki geçerli neden koşulunu karşılamaz; mahkemeler bildirimdeki gerekçeyle bağlı olup fesih aşamasından sonra ileri sürülen ek gerekçeleri kabul etmez. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiasıyla fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle, İş Mahkemeleri Kanunu hükümleri uyarınca arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşma sağlanamaması hâlinde, son tutanağın düzenlenmesinden itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Feshin geçerli sebebe dayandırıldığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Dava seri yargılama usulüne göre iki ay içinde sonuçlandırılır. Mahkemece verilen kararın temyizi hâlinde Yargıtay iki ay içinde kesin olarak karar verir. Süre hesabında: Arabulucuya başvurma süresi olan bir aylık süre hak düşürücü süre niteliğindedir; bu sürenin geçirilmesi durumunda işçi işe iade talebini yitirir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu kapsamında arabuluculuk dava şartı olup bu aşama tamamlanmadan açılan davalar usul yönünden reddedilir. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başvurusu üzerine bir ay içinde işe başlatmayan işveren, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlü olur. Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine karar verdiğinde, işçinin işe başlatılmaması ihtimaline karşı bu tazminata da hükmeder. Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer haklar ödenir. Boşta geçen süreye ait ücret ve diğer haklar, SGK primlerine esas tutulur. İşçinin işe başlatılması veya başlatılmaması durumunda yapılan ödemelere ilişkin Yargıtay içtihadı: işe iade kararı kesinleşmeden önce işverence teklif edilen ikale (karşılıklı fesih) sözleşmeleri, işçinin baskı altında imzaladığı iddiasıyla iptal edilebilir; bu hâlde ikale tazminatı ile kıdem tazminatının her ikisi birlikte talep edilemez. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.