4857 sayılı İş Kanunu — İşe İade ve Geçersiz Feshe Karşı Güvence (m.18–21)

Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Altı aylık kıdem hesabında aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilir. İşçinin altı aylık kıdemi bulunmayan dönemde yapılan fesihler bu güvenceden yararlanamaz; ancak 4857 m.25 kapsamındaki haklı nedenle fesih güvence kapsamı dışındadır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'ne göre: geçerli fesih için işverenin, feshin son çare (ultimatio ratio) olduğunu kanıtlaması; daha önce uyarı, disiplin cezası veya görev değişikliği gibi daha hafif tedbirlere başvurduğunu ortaya koyması beklenmektedir. İşçinin hastalık nedeniyle devamsızlığında ise devamsızlık süresinin işyerine ve işin niteliğine orantılı biçimde değerlendirilmesi zorunludur. İşverenin fesih bildirimini yazılı olarak yapması ve geçerli sebebi açıkça göstermesi zorunludur; gerekçesiz yapılan fesihler geçersiz sayılır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde zorunlu arabuluculuğa başvurmak zorundadır (7036 sayılı Kanun m.3). Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamaması hâlinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Süre kaçırılması hâlinde işçi işe iade talebini kaybeder; ancak kıdem ve ihbar tazminatı taleplerini ayrı bir dava yoluyla ileri sürmeye devam edebilir. Feshin geçersizliği davasında ispat yükü işverende olup işveren; feshin yazılı yapıldığını, geçerli nedene dayandığını ve fesihten önce gerekli prosedürlerin (savunma alma, uyarı gibi) uygulandığını kanıtlamalıdır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bir aylık sürenin hak düşürücü nitelik taşıdığını; bu sürenin işçi tarafından kaçırılması hâlinde feshin kural olarak kesinleşeceğini istikrarlı biçimde vurgulamaktadır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Mahkeme veya özel hakem feshin geçersizliğine hükmederse işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır. İşçiyi başlatmayan işveren, işçiye en az dört aylık ve en çok sekiz aylık ücreti tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür. Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en fazla dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer haklar ödenir. İşçi kesinleşen mahkeme veya özel hakem kararının tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurmazsa fesih geçerli fesih sayılır ve işveren yalnızca bunun hukuki sonuçlarıyla sorumlu olur. İşe iade kararı verilmesi durumunda daha önce hükmedilen kıdem ve ihbar tazminatları, işe başlatmama tazminatından mahsup edilir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, işe başlatmama tazminatının alt ve üst sınırı belirlenirken; feshin ağırlığı, işçinin kıdemi, işverenin davranışı ve işçinin uğradığı zarar gibi ölçütlerin dikkate alınması gerektiğini kabul etmektedir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.