İş Kanunu — Kadın İşçilerin Korunması: Analık İzni ve Emzirme (m.74–75)

Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra sekiz hafta olmak üzere toplam on altı haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır. Çoğul gebelik hâlinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir. Ancak sağlık durumu uygun olduğu takdirde, doktorun onayı ile kadın işçi isterse doğumdan önceki üç haftaya kadar işyerinde çalışabilir; bu durumda çalıştığı süreler doğum sonrası sürelere eklenir. Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir. Hekim raporu alınmak suretiyle gerekli görüldüğünde, hamile kadın işçi sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır; bu hâlde işçinin ücretinde bir indirim yapılamaz. Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam bir buçuk saat süt izni verilir; bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi kendisi belirler. Süt izni, günlük çalışma süresinden sayılır. Analık hâlindeki çalışma yasaklarına aykırı hareket eden işverene her aykırılık için ayrı ayrı idari para cezası uygulanır. Hamile işçinin doğum öncesi ve sonrası sekizer haftalık ücretli analık izni döneminde SGK tarafından günlük prime esas kazancının üçte ikisi oranında analık ödeneği ödenir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İşveren çalıştırdığı her işçi için işe giriş bildirgesi ve her ay ücret bordrosu düzenlemek zorundadır; bu yükümlülük kadın işçi ve hamilelik süreçlerinde denetim açısından kritik önem taşır. İşveren, analık iznindeki işçi için ücret bordrosunu diğer işçilerle birlikte tutmakla yükümlüdür; izin dönemi de kayıtlarda gösterilmelidir. Hamilelik ve doğum iznine ilişkin sağlık raporları, işe giriş-çıkış belgeleri ve emzirme izin kayıtları işveren tarafından en az beş yıl saklanmak zorundadır. İşverenin bu yükümlülüklere uymaması hâlinde aylık olarak idari para cezası uygulanır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi içtihadına göre hamilelik nedeniyle yapılan fesihlerde ispat yükü işverene aittir; yalnızca yeniden yapılanma iddiası yeterli olmayıp hamileliğin feshle ilgisiz olduğu somut kanıtlarla ortaya konulmalıdır. Analık iznindeki işçinin iş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde kıdem tazminatı hesabında analık izni süresi çalışılmış olarak kabul edilir. Emzirme iznindeki toplam süre de kıdeme dahildir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.