İş Kanunu — Özel İstihdam Büroları ve Geçici İş İlişkisi

Geçici iş ilişkisi; işverenin devrettiği işçiyi, yazılı rızasını alarak başka bir işverenin emrinde iş görme edimini yerine getirmek üzere geçici süreyle görevlendirmesidir. Geçici iş ilişkisi; işyerinde askıya alınan toplu iş sözleşmesi görüşmeleri döneminde, grevde, ekonomik kriz döneminde, mevsimlik işlerde ve dönemsel yoğunluk gerektiren durumlarda kurulabilir. Geçici iş ilişkisi süresi 6 ayı aşamaz; zorunluluk hâlinde en fazla iki kez 6'şar ay uzatılabilir.

Geçici iş ilişkisi kurulan işçi, çalıştırıldığı işyerindeki emsal işçilere uygulanan çalışma koşullarından yararlanır. Ücret, çalışma süresi, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil haklarında ayrımcılık yapılamaz. Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı gibi kıdeme bağlı haklar açısından sorumlu olan asıl işverendir; ancak sözleşmeyle geçici işverene yük aktarılabilir.

Özel istihdam büroları, Türkiye İş Kurumu'ndan (İŞKUR) izin almak koşuluyla geçici iş ilişkisi kurabilir. İzin alınabilmesi için büronun; en az 1.000.000 TL sermayeye sahip olması, Hazine'ye teminat yatırması, geçici işçi havuzunu SGK ile entegre kayıt altında tutması ve İŞKUR denetimine tabi olması gerekmektedir.

İşverenler, özel istihdam bürosu aracılığıyla yalnızca aşağıdaki hallerde geçici işçi çalıştırabilir: (1) İşyerindeki işçinin askerlik, doğum, hastalık gibi nedenlerle geçici olarak çalışamaması, (2) Mevsimlik ve dönemsel artış gösteren işler, (3) İşin niteliği bakımından süreli yoğunlaşma gerektiren haller. Bu kapsamın dışında geçici iş ilişkisi kurmak yasaktır; muvazaalı uygulamalar Yargıtay tarafından sürekli iş ilişkisi olarak değerlendirilmektedir.

Geçici işçinin SGK primlerini ödemekten özel istihdam bürosu (işveren sıfatıyla) sorumludur. Primler zamanında ödenmezse kullanıcı işveren (geçici işçiyi çalıştıran taraf) müteselsil sorumluluk taşır. 2026 yılı itibarıyla SGK işveren payı %21,75, brüt asgari ücret 33.030 TL'dir. Geçici işçiye ödenecek ücret, emsal kadrolu işçilerin brüt ücretinden düşük olamaz; aksi hâlde ayrımcılık tazminatı gündeme gelir.

İŞKUR iznine sahip olmadan geçici iş ilişkisi kuran işverenler hakkında 4857 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası uygulanır. Yargıtay 9. ve 22. Hukuk Daireleri, muvazaalı geçici iş ilişkilerinde işçinin başından itibaren asıl işverenin işçisi sayılmasına ve tüm kıdeme bağlı haklarını asıl işverenden talep edebilmesine hükmetmektedir. Bu davalarda kıdem tazminatı tavanı 2026 itibarıyla 53.919,68 TL olup toplam çalışma süresi esas alınarak hesaplama yapılır.