İş Kanunu — Ücretin Tanımı, Ödeme Şekli ve Ücreti Koruyucu Düzenlemeler (m.32–34)

4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesi ücretin kapsamını şu şekilde düzenlemektedir: Genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır. Temel ilkeler şunlardır: Ücret Türk parası ile ödenir; yabancı para olarak kararlaştırılan ücret, ödeme gününün döviz kuru üzerinden Türk parası olarak ödenebilir. Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak, kural olarak Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir; işyerinin kurulu bulunduğu yerde banka şubesi yoksa ödeme en yakın banka şubesinde yapılır. Emre muharrer senetle, kuponla veya yurtta geçerli olmayan bir senetle ya da herhangi bir şekilde mal ve hizmet olarak ücret ödemesi yapılamaz. Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleriyle ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir. Ücretin geri alınması veya vazgeçilmesi mümkün değildir; ücret alacaklarından bu Kanun'da öngörülen hâller dışında indirim yapılamaz. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre bordro imzası yalnızca ödemenin yapıldığına ilişkin makbuz niteliği taşır; imzanın fazla mesai ve diğer alacaklardan ibra anlamına gelmesi için bu kalemlerin bordroda ayrıca ve açıkça gösterilmesi şarttır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 33. maddesi; işverenin iflası, konkordatosu ya da acze düşmesi hâlinde işçilerin ücret alacaklarının korunması amacıyla Ücret Garanti Fonu kurulmasını düzenlemiştir. İşveren iflas ettiğinde veya konkordato ilan ettiğinde, işçilerin son üç aylık ücret alacakları Ücret Garanti Fonu'ndan karşılanır. Bu fona İŞKUR bünyesinde işverenlerden alınan prim katkılarıyla kaynak sağlanmaktadır. Fon ödemesi için işçinin iş ilişkisinin sona ermiş olması şartı aranmamaktadır; işçi işyerinde çalışmaya devam etmekle birlikte ücretinin ödenmediği dönem için başvurabilir. Ücret Garanti Fonu'ndan yapılan ödeme, fon kurumu tarafından işçinin aldığı ödeme tutarında işverenden rücu yoluyla talep edilir. Bu madde; 5510 sayılı Kanun kapsamındaki işçileri kapsayan 4/a sigortalıları için uygulanmaktadır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 34. maddesi; işverenin ücret ödeme borcunu yerine getirmemesi hâlinde işçinin sahip olduğu hakları düzenlemektedir. Ücretin Gecikmesi Hâlinde Faiz: Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı esas alınarak faiz ödenir. Bu düzenleme, ücret alacaklarını diğer alacaklara kıyasla daha avantajlı konuma getirmektedir. İşçinin Çalışmaktan Kaçınma Hakkı: Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Kişisel kararla çalışmaktan kaçınan işçinin bu hakkını kullanması, iş sözleşmesini fesih anlamına gelmez; işçi bu süre içinde işe gitmediği için iş akdine son verilemez ve yerine başkası da işe alınamaz. Yargıtay Uygulaması: Yargıtay 9. Hukuk Dairesi; ücretin ödenmediğini ya da gecikmeli ödendiğini ispat yükünü işverene yüklemiş; işçinin ücret alacağını ispatlamasında esneklik tanımıştır. Bordroda yer almayan ya da gösterilen miktarın üzerinde fiilen ödenen tutarlar, tanık ifadesi ve banka kayıtlarıyla kanıtlanabilir. İşçinin 4857 m.24/II-e kapsamında ücretin ödenmemesi nedeniyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek kıdem tazminatına hak kazanabileceği de Yargıtay'ın yerleşik içtihadıdır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.