İş Kanunu — Ücret Ödeme Usulü ve Fazla Çalışma (m.32, 41)

Genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır. Saat ücreti, günlük ücret, haftalık ücret veya aylık ücret biçiminde kararlaştırılabilir. Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleriyle ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir. Ücret, Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir. Ücret bankaya yatırılacaksa bu husus iş sözleşmesine veya toplu iş sözleşmesine hüküm konularak ya da işçinin yazılı onayı alınarak uygulamaya konulabilir. Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır. İşverenin ücret ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ücretini ödememesi hâlinde işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir; bu sebeple kişisel kararlarını kullanan işçilere karşı iş akdi feshedilemez ve bu işçiler hakkında 4857 m.25/II kapsamında işlem yapılamaz. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde, haftalık kırk beş saati aşan çalışmalardır. 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hâllerde, işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşuluyla, bazı haftalarda toplam kırk beş saatin üzerinde çalışılabilir. Bu hâllerde fazla çalışma, denkleştirme süresi içindeki kırk beş saatlik ortalama dışında kalan süreler için söz konusu olur. Fazla çalışma veya fazla süreli çalışmalarda işçiye ödenecek ücret; normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesiyle ödenir. Fazla süreli çalışmalarda ise her bir saat için ücretin yüzde yirmi beş fazlası ödenir. Fazla çalışma veya fazla süreli çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı, fazla süreli çalışmada ise bir saat on beş dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir. İşçi hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında, çalışma süreleri içinde ve ücretinde bir kesinti olmaksızın kullanır. Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamaz. Bu süreyi aşan çalışmalar için kanuni güvenceler geçerliliğini korur; işverenin 270 saati aşan fazla mesai yaptırması hâlinde işçi 4857 m.24/II-f kapsamında haklı nedenle iş sözleşmesini feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, fazla mesai alacağının hesaplanmasında yazılı belgeler mevcut değilse tanık beyanlarının esas alınabileceğini, ancak bu durumda takdiri indirim uygulanması gerektiğini istikrarlı içtihatlarıyla kabul etmektedir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.