İş Kanunu — Ücretin Zamanında Ödenmesi ve Mücbir Hal Hükümleri (m.32-34)

4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesi ücretin tanımını ve ödeme biçimini belirlemektedir. Maddeye göre ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır. Ücret en geç ayda bir ödenir; iş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile bu süre bir haftaya kadar indirilebilir. Ücretin; işçinin belirleyeceği banka hesabına yatırılması zorunludur; nakit ödeme ancak zorunluluk hâllerinde mümkündür ve işçinin imzalı bordro alması ya da banka dekontu alması şarttır. Türk parası üzerinden kararlaştırılan ücretin yabancı para cinsinden ödenmesini gerektiren bir anlaşma geçersizdir. Ücret alacağı işçinin çalıştığı ilde, iş saatleri içinde ve çalışma yerinde ödenmelidir. Madde ayrıca ücretin korunmasına ilişkin emredici kurallar içermektedir: işçinin ücret alacağından anlaşmayla feragat edilemez; ücretin işçinin rızası olmaksızın herhangi bir gerekçeyle kesilmesi yasaktır. Sosyal sigortalar ve vergi mevzuatından kaynaklanan zorunlu kesintiler bu yasağın kapsamı dışındadır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre bordroya imza atmak ödemenin yapıldığını gösterir; ancak ihtirazi kayıt konulursa bu karine çürütülebilir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 34. maddesi; gününde ödenmeyen ücretler için uygulanacak faiz oranını ve işçiye tanınan hakları düzenlemektedir. Maddeye göre gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı esas alınır; bu faiz yasal faizin çok üzerinde seyreden bir banka mevduat faizidir ve İş Kanunu'nun işçi lehine koruma anlayışını yansıtır. Faizin hesaplanmasında ödemenin yapılması gereken tarihin ertesi günü başlangıç tarihi olarak kabul edilir. İşçinin ücretinin ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde işçi; bireysel olarak ya da aynı işyerinde çalışan tüm işçilerin dörtte biri ya da en az dört işçiyle birlikte iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir, yani ücret ödenene kadar çalışmayı durdurabilir. Bu durumun grev sayılmadığı ve toplu çalışmaktan kaçınmanın yasal güvence altında olduğu madde metninde açıkça belirtilmiştir. Ücretin 20 günden fazla gecikmesi hâlinde işçi 4857 m.24/II-e kapsamında haklı nedenle iş sözleşmesini feshederek kıdem tazminatına hak kazanabilir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 20 günlük sürenin tek bir ay için değil, tekrar eden ücret gecikmelerinde de uygulanacağını; sürekli gecikmeli ödemenin kümülatif olarak haklı fesih hakkını doğurabileceğini içtihat etmektedir. İşveren, gecikmeli ödemeye ilişkin faiz borcunu ücret alacağıyla birlikte ödemekle yükümlüdür. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.