İş Kanunu — Yıllık Ücretli İzin: Hak Kazanma, Süre ve Kullandırma Yükümlülüğü (m.53-59)

4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesi; işyerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi de dahil olmak üzere en az 1 yıl çalışmış olan işçilerin yıllık ücretli izne hak kazandığını düzenler. Yıllık izin hakkından vazgeçilemez; tarafların anlaşmasıyla dahi ortadan kaldırılamaz. Yıllık ücretli izin süreleri hizmet yılına göre aşağıdaki gibi belirlenir: 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) çalışanlara 14 iş günü; 5 yıldan fazla 15 yıldan az çalışanlara 20 iş günü; 15 yıl (dahil) ve daha fazla çalışanlara 26 iş günü. Bu süreler asgari olup iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya işveren tarafından daha uzun süre belirlenebilir. 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük işçilere ise bu sürelerden bağımsız olarak en az 20 iş günü yıllık izin verilmesi zorunludur. Yıllık izin süresine denk gelen ulusal bayram ve hafta tatili günleri izin süresinden sayılmaz. İşçi yıllık ücretli izin hakkını işverenin belirlediği tarihte kullanmak zorunda olsa da bu tarihi en fazla 60 gün önceden haber vermek ve işçinin isteği ile işin durumu göz önünde bulundurarak belirleme yükümlülüğü işverene aittir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 56. maddesi; yıllık ücretli iznin, işveren tarafından bölünmeksizin verilmesini esas almakla birlikte tarafların anlaşmasıyla biri on günden az olmamak üzere en çok üçe bölünerek kullandırılabileceğini düzenler. İşveren, yıllık izin ücreti ile ücret ödemelerine ilişkin belgeleri en az 5 yıl saklamakla yükümlüdür. İşçinin yıllık izin hakkını kullanması hâlinde izin süresince ücretinin eksiksiz ödenmesi zorunludur; izin ücretinin iznin başlamasından önce peşin ödenmesi veya avans olarak verilmesi gerekmektedir. Yıllık izin sırasında çalışan işçiye bu çalışması karşılığında ücret ödenir; ancak izin hakkı ortadan kalkmaz ve yıl içinde kullanılmayan izin günleri biriktirilir. İşverenin yıllık izni kullandırmaması hâlinde işçi, iznin kullandırılması için dava açabileceği gibi haklı fesih hakkını da kullanabilir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi; işverenin yıllık izni kullandırmama eylemi nedeniyle işçi tarafından yapılan haklı fesihte kıdem tazminatı hakkının doğduğunu içtihat etmiştir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 59. maddesi; iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde, işçinin hak kazanıp da kullanamadığı yıllık izin ücretinin son ücret üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödeneceğini düzenler. Bu ödeme yükümlülüğü fesih türünden bağımsızdır; ister işveren ister işçi feshetsin, ister emeklilik veya istifa olsun, ister ölüm gerçekleşsin — hak kazanılmış tüm kullanılmamış izin günleri karşılığı ödeme yapılmalıdır. Yıllık izin ücretinin hesabında esas alınacak ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki giydirilmiş brüt ücrettir; geçmiş dönemlerden kalan izin günleri için de son ücret geçerlidir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 15. maddesi uyarınca yıllık izin ücretinde zamanaşımı 5 yıldır ve bu süre iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten başlar; iş devam ederken hak kazanılan izin günleri için zamanaşımı işlemez. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi yerleşik içtihadında, işçinin tüm çalışma dönemi boyunca hak kazandığı ancak kullanamadığı izin günlerinin tamamının sözleşme fesih tarihinde muaccel olduğunu ve 5 yıllık zamanaşımının bu tarihten işleyeceğini benimsemektedir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.