İş Kanunu — Yıllık Ücretli İzin Hakkı (m.53, 54, 59)
4857 sayılı İş Kanunu'nun yıllık ücretli izni düzenleyen 53, 54 ve 59. maddeleri. İzne hak kazanma koşulları, izin süreleri, çalışılan sürenin hesabı ve sözleşmenin sona ermesinde kullandırılmayan izin ücreti.
Yıllık Ücretli İzin Hakkı ve İzin Süreleri
İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir. Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. Yıllık ücretli izin süreleri aşağıdaki şekilde belirlenir: a) İşe başladığı günden itibaren bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara on dört günden, b) İşe başladığı günden itibaren beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara yirmi günden, c) İşe başladığı günden itibaren on beş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmi altı günden az olamaz. Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz. Yıllık ücretli izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleriyle artırılabilir. Çalışma hayatında devamlılık göz önünde bulundurularak yıllık izin, kanunda öngörülen sürelerden az olmamak kaydıyla kısa dönemler hâlinde kullandırılabilir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi uygulamalarına göre yıllık izin kullandırıldığının ispat yükü işverene aittir; işçi tarafından imzalanmamış izin formu yeterli delil sayılmaz. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL.
Yıllık İzne Hak Kazanmada Çalışılmış Gibi Sayılan Hâller
Aşağıda sayılan hâller, yıllık ücretli izne hak kazanılmasında çalışılmış gibi kabul edilir: a) İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalık dolayısıyla işine gidemediği günler (ancak 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz); b) Kadın işçilerin 74 üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler; c) İşçinin muvazaalı olmayan zorunlu sebeplerle işe devam edemediği günler; d) Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin durması, tatil veya dinlenme günlerine rastlayan günler; e) Ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatillerine ait günler; f) 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan tüzükte belirtilen izin günleri; g) Sendika temsilcilerinin sendikal faaliyetler için kullandığı günler. Bu sayılan hâller dışında geçen günler yıllık izin hesabında dikkate alınmaz. Çalışma süresi hesabında işçinin aynı işverenin farklı işyerlerinde geçirdiği süreler birleştirilir. Alt işveren değişikliklerinde aynı asıl işyerinde kesintisiz çalışma hâlinde önceki dönemler de birleştirilerek hesaplanır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.
Sözleşmenin Sona Ermesinde İzin Ücreti
İş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi hâlinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti esas alınarak kendisine ya da hak sahiplerine ödenir. Bu ücrete ilişkin zamanaşımı iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi içtihadı uyarınca; (1) işveren, yıllık izin kullandırıldığını ispat etmekle yükümlüdür; ispat yükü işçide değildir. (2) İş göremezlik raporu ile örtüşen izin günleri fiilen kullandırılmış sayılmaz; bu dönemde işçi iznini serbest iradesiyle kullanamamaktadır. (3) Geriye dönük doldurulma şüphesi taşıyan izin formları, uzman incelemesi yapılmadan delil kabul edilemez. (4) Yıllık izin ücreti son ücret (giydirilmiş brüt) üzerinden hesaplanır; sabit ücret değil, süregelen prim ve yardımlar da dahil edilir. Yıllık izin ücreti kıdem tazminatından bağımsız bir alacak kalemi olup hem feshin geçerli hem de geçersiz sayıldığı hâllerde talep edilebilir. Arabuluculuk başvurusundan önce zorunluluk yoktur; ancak uygulamada diğer işçilik alacaklarıyla birleştirilerek arabuluculuğa götürülmektedir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.