SGK Kanunu — İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirimi (m.13–14)
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. ve 14. maddeleri. İş kazasının ve meslek hastalığının tanımı, işverenin bildirim yükümlülüğü, süreler, ihlâl hâlinde yaptırımlar ve SGK'nın rücu hakkı.
İş Kazasının Tanımı ve Bildirimi
İş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle veya görevi dolayısıyla, işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır. İşveren, iş kazasını, o yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal; Kuruma da en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmekle yükümlüdür. İşyeri dışında meydana gelen iş kazası ise işverence öğrenildiği tarihten itibaren üç iş günü içinde Kuruma bildirilir. Yukarıdaki fıkrada belirtilen sürede yapılmayan bildirim nedeniyle sigortacılık yükümlülükleri yerine getirilmemiş sayılır ve Kurum, gecikmeli bildirimden kaynaklanan zararları işverenden rücu yoluyla tahsil edebilir. Bildirimi yapılmayan veya geç yapılan iş kazaları için, 102. madde uyarınca Kurumca tespit edilen her ay için asgari ücret tutarında (2026: 33.030 TL) idari para cezası uygulanır. İş kazasının mahkeme kararıyla tespit edilmesi hâlinde, bu tespit SGK açısından bağlayıcı nitelik taşır ve Kurum geriye dönük hak ve alacak hesaplamasını bu kararı esas alarak yapar.
Meslek Hastalığının Tanımı ve Bildirimi
Meslek hastalığı; sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük hâlidir. Sigortalının çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun; a) Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları tarafından usulüne uygun olarak düzenlenen sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgeler b) Kurumun denetim ve kontrol ile yetkilendirdiği sağlık hizmeti sunucuları tarafından yapılan inceleme sonucunda düzenlenen rapora c) Mahkeme kararına istinaden Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilmesi zorunludur. İşveren, meslek hastalığını öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür. Meslek hastalığı tanısı kesinleştiğinde Kurum, sigortalıya geçici iş göremezlik ödeneği ve gerekirse sürekli iş göremezlik geliri bağlar. İşverenin gerekli önlemleri almadığının tespiti hâlinde yapılan ödemeler rücu yoluyla geri alınır. 2026 güncel rakamlar: brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.