SGK Kanunu — İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirimi (m.13-14)

İş kazası; a) sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, b) işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle, c) bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, d) bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, e) sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır. İşveren, iş kazasını kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya e-bildirge sistemi üzerinden bildirmekle yükümlüdür. Bildirim yapılmaması veya geç yapılması hâlinde 5510 m.102 uyarınca idari para cezası uygulanır; aynı zamanda işveren, bildirimin gecikmesi nedeniyle doğan Kurum zararını karşılamak zorunda kalabilir. Serbest meslek erbabı ve kendi adına çalışanlar ise kazadan sonraki en geç on iş günü içinde bildirimle yükümlüdür. İş kazasının kaza günü veya sonrasında bir hekime müracaatla belgelenmesi ve işyerinde tutulacak iş kazası kayıt defterine işlenmesi zorunludur. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, iş kazasının tespitinde olayın hangi koşulda gerçekleştiğinin belirleyici olduğunu; işyerinde gerçekleşen her yaralanmanın otomatik olarak iş kazası sayılmayacağını, ancak işin niteliğiyle nedensellik bağının bulunması yeterli olduğunu vurgulamaktadır. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik hâlidir. Sigortalının meslek hastalığına yakalandığı, mesleğini bıraktıktan sonra meydana çıkmış ve meslek hastalığına yakalanıp yakalanmadığı niteliği yönünden Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca belirlenir. Çalışmakta olduğu işten fiilen ayrıldıktan sonra ortaya çıkan meslek hastalığında, ayrılma tarihinin esas alınması gerekmektedir. Meslek hastalığında bildirim yükümlülüğü, hastalığın tespitinden sonra işveren için üç iş günü, sigortalı veya hak sahipleri için ise on iş günüdür. Meslek hastalığı listesi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Yönetmelikle belirlenen tablolar esas alınarak uygulanır; tabloda yer almayan hastalıklar için Sosyal Güvenlik Kurumu Yüksek Sağlık Kurulu kararıyla meslek hastalığı sayılabilir. İşverenin meslek hastalığı bildirimini yapmaması hâlinde 5510 m.102 kapsamında idari para cezası ile Kurum tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik gelirinin rücu edilme riski bulunmaktadır. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.