Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu – İş Kazası ve Meslek Hastalığı (Madde 13-14)

İş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle veya görevi dolayısıyla işyeri dışında bulunduğu sırada, işverence sağlanan bir taşıtla işe gidip gelirken meydana gelen kaza ile emziren kadın sigortalının çocuğunu emmek için işyeri dışında ayrılan zamanlarda meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özre uğratan olaydır. İş kazasının işverene, serbest çalışan sigortalıya veya bunların birinde istihdam edilenlere bağımlı olanların kazasının, üç iş günü içinde SGK'ya bildirilmesi zorunludur. Bildirimin yapılmaması veya geç yapılması halinde yapılan masraflar işverenden tahsil edilir, işverene idari para cezası uygulanır. 2026 itibarıyla geçici iş göremezlik ödeneği; yatarak tedavide günlük kazancın %50'si, ayakta tedavide %60'ı oranında ödenir. Sürekli iş göremezlikte gelir, meslekte kazanma gücünün en az %10 oranında azalması şartıyla bağlanır; tam iş göremezlikte aylık kazancın %70'i oranında gelir bağlanır. İşverenin bildirimi; e-Bildirge sistemi üzerinden elektronik ortamda yapılır. Kazanın ağır iş kazası kapsamında değerlendirilmesi hâlinde ayrıca Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne bildirim yapılması da zorunludur. Brüt asgari ücret 33.030 TL, SGK işveren prim payı %21,75, kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL (2026 H1).

Meslek hastalığı; sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden doğan ve tekrarlanan bir sebeple ya da işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük hâlidir. Meslek hastalıkları listesi, Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü ekindeki Ek-III listesinde yer almaktadır; listede bulunmayan hastalıkların meslek hastalığı sayılabilmesi için Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'nun kararı aranır. Meslek hastalığının bildirimi; sağlık hizmet sunucuları veya işveren tarafından, hastalığın tespit edildiği tarihten itibaren üç iş günü içinde SGK'ya yapılmalıdır. Geç veya yapılmayan bildirim hâlinde sigortalıya yapılan yardımların tamamı işverenden tahsil edilir. Meslek hastalığında tazminat hesabı, iş kazasındaki gibi maddi ve manevi tazminat kalemleri çerçevesinde yapılır; ancak hastalığın işle nedensellik bağının kurulması zorunludur. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi içtihatlarına göre, meslek hastalığının ortaya çıkmasında işçinin de kusuru bulunması hâlinde tazminattan orantılı indirim yapılır. Zamanaşımı süresi, zararın öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlükârda zararın doğumundan itibaren 10 yıldır (TBK m.72). 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; SGK işveren prim payı %21,75; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL.