5510 Sayılı SGK Kanunu — Prim Yükümlülüğü, İşveren Bildirimleri ve Tescil (m.79, 86, 88)

5510 sayılı Kanun'un 79. maddesi uyarınca işverenler, çalıştırdıkları sigortalılara ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerini Sosyal Güvenlik Kurumu'na her ayın son gününe kadar vermek ve prim tutarlarını aynı süre içinde ödemek zorundadır. Aylık prim ve hizmet belgesi; sigortalı çalışma gün sayısını, prime esas kazanç tutarlarını ve hesaplanan prim miktarlarını kapsar. Belgenin yasal süresinde verilmemesi hâlinde her bir fiil için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. Elektronik ortamda gönderilme zorunluluğu on ve üzerinde sigortalı çalıştıran tüm işyerleri için geçerlidir; daha az çalışan bulunan işyerleri de e-bildirge sistemini kullanabilir. 2026 yılında geçerli SGK prim oranları şöyledir: işçi payı %14 (sosyal sigorta) + %1 (işsizlik sigortası) = %15; işveren payı %21,75 (sosyal sigorta) + %2 (işsizlik sigortası) = %23,75; Hazine desteği uygulandığında işveren sosyal sigorta payı fiilen %16,75'e inmektedir. Prime esas kazanç alt sınırı asgari ücret (2026: 33.030 TL brüt) ile bağlantılıdır; üst sınır ise asgari ücretin 7,5 katı olarak belirlenir (2026: 247.725 TL). 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

5510 sayılı Kanun'un 86. maddesi kapsamında işverenler, işe aldıkları sigortalıları çalışmaya başlamadan önce Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirmekle yükümlüdür. İşe giriş bildirimi; 4/a (SSK) statüsündeki sigortalılar için çalışmanın başladığı günden en geç bir gün önce yapılmalıdır. Perakende ticaret ve hizmet sektörü, inşaat ve tarım gibi istisnai sektörler dışında bildirim gecikmesi, her bir sigortalı başına asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezasına yol açar. Sigortalının daha önce SGK'ya tescil edilmemiş olması hâlinde işveren önce tescil başvurusunu tamamlamak zorundadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik içtihadına göre işe giriş bildirimi yapılmamış olan sigortalının sigortalılık başlangıç tarihini ispatlaması; iş akdinin varlığını ve başlangıcını kanıtlayan her türlü delille mümkündür (yazılı sözleşme, banka ödemeleri, tanık ifadesi, mesleğe ilişkin belgeler). SGK Müfettişliğinin tespiti ya da mahkeme kararıyla geriye dönük tescil yapılabilmekte; bu durumda işveren gecikme zammı ve idari para cezasıyla yükümlü kılınmaktadır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

5510 sayılı Kanun'un 88. maddesi uyarınca yasal süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklar için gecikme zammı uygulanır. Gecikme zammı oranı, ödeme süresinin sona erdiği tarihten tahsilât tarihine kadar geçen her ay için ayrı ayrı Kurumca belirlenir; 2026 yılı itibarıyla aylık %3 olarak uygulanmaktadır. Prim borçları; Sosyal Güvenlik Kurumu'nun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde icra yoluyla tahsil edebilmesi sonucunu doğurur. Prim borçlarının yapılandırılması mümkündür; dönemsel olarak çıkarılan af/yapılandırma yasaları kapsamında anaparaya uygulanan gecikme zammı ve cezaların bir kısmından vazgeçilerek taksitli ödeme imkânı sağlanmaktadır. Kaçak işçi çalıştırıldığının tespiti hâlinde geriye dönük prim borcu ve idari para cezasına ek olarak işyerinin muvakkat kapatma yaptırımıyla karşılaşması söz konusu olabilir. Asgari ücretin altında prime esas kazanç bildirilmesi, muvazaalı bildirim olarak değerlendirilerek gerekli incelemenin yapılmasına sebebiyet verebilir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.