5510 Sayılı SGK Kanunu — Prime Esas Kazanç ve Prim Oranları
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun prime esas kazanç, prim oranları ve bildirim yükümlülüklerine ilişkin temel maddeleri. 2026 tavan ve taban değerleri dahil.
Prime Esas Kazançlar
Sigortalılara ücret, prim, ikramiye, sosyal yardım gibi adlar altında yapılan tüm ödemeler prime esas kazanca dahildir. Yemek, yol, çocuk ve aile yardımlarının aylık asgari ücretin üçte birini aşmayan kısmı, prime esas kazanç dışında tutulur. Harcırah, doğum yardımı ve ölüm yardımı gibi özel nitelikli ödemeler kural olarak prime esas kazanca dahil edilmez. Sigortalıların prime esas kazançlarının alt sınırı asgari ücret, üst sınırı (tavan) ise asgari ücretin 7,5 katıdır. 2026 yılı için taban 33.030 TL, tavan 247.725 TL olarak belirlenmiştir.
Prim Oranları ve İşveren Teşviki
Uzun vadeli sigorta kolları (malullük, yaşlılık, ölüm) için toplam prim oranı %20'dir; işçi payı %9, işveren payı %11'dir. Kısa vadeli sigorta kolları (iş kazası, meslek hastalığı) için prim oranı işyerinin tehlike sınıfına göre %1 ile %6,5 arasında değişmekte ve tamamı işveren tarafından ödenmektedir. Genel sağlık sigortası priminin %5'i işçiden, %7,5'i işverenden alınır. İşsizlik sigortasında işçi payı %1, işveren payı %2'dir. Ayrıca m.81/ı kapsamında teşvik şartlarını taşıyan işverenlerin uzun vadeli sigorta kolları işveren payı beş puanlık indirime tabi tutulabilir.
Prime Esas Kazancın Alt ve Üst Sınırı
Prime esas günlük kazanç alt sınırı, günlük asgari ücret; üst sınırı ise günlük asgari ücretin 7,5 katıdır. Aylık bazda 2026 yılı için; taban (asgari ücret): 33.030 TL, tavan: 247.725 TL'dir. Gerçek ücret bu sınırlar içinde prime esas alınır; tavanın üstündeki ücret için prim hesaplanmaz.
Aylık Prim ve Hizmet Belgesi (APHB) Bildirim Yükümlülüğü
İşverenler, çalıştırdıkları sigortalılara ait aylık prim ve hizmet belgelerini ilgili ayı izleyen ayın 23'üne kadar Sosyal Güvenlik Kurumu'na vermekle yükümlüdür. e-SGK sistemi üzerinden elektronik bildirim zorunludur. Süresinde verilmeyen APHB için asgari ücretin %5'i oranında aylık idari para cezası uygulanır. Bildirim yapılmayan dönemlere ait primler gecikme zammıyla birlikte tahsil edilir.
İdari Para Cezaları
İşe giriş bildirgesi verilmeksizin sigortalı çalıştırılması halinde her bir sigortalı için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır (2026 için: 66.060 TL). Kayıt dışı tespit edilen her ay için asgari ücretin üç katı idari para cezası kesilir. Yanlış veya eksik bildirimin, kurumun tespitinden önce işveren tarafından kendiliğinden düzeltilmesi halinde ceza indirimli uygulanır. Prim belgelerinin geç verilmesinde ise asgari ücretin %5'i (2026: 1.651,50 TL) oranında aylık ceza kesilir.