5510 sayılı SGK Kanunu — Prime Esas Kazanç Alt ve Üst Sınırı (m.82)
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 82. maddesi; sigorta primlerinin hesabına esas alınacak günlük kazancın alt ve üst sınırlarını, bu sınırların tespitinde kullanılan yöntemi ve 2026 güncel değerlerini düzenlemektedir.
Prime Esas Kazancın Alt ve Üst Sınırı
Bu Kanun gereğince alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazancın alt sınırı, işçiler için 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca 16 yaşından büyük işçiler için belirlenen asgari ücretin otuzda biri; üst sınırı ise aynı miktarın 7,5 katıdır. Günlük kazanç alt sınırının altında ücretle çalışan sigortalılar ile ücretsiz çalışanlar için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden prim tahakkuk ettirilir; bu primler işverene rücu edilebilir. Üst sınırı aşan kazançlar prim hesabına dahil edilmez. Tarımda kendi adına ve hesabına çalışanlar ile isteğe bağlı sigortalılar için farklı alt ve üst sınır düzenlemeleri uygulanır. 2026 yılı itibarıyla: Günlük prime esas kazanç alt sınırı (asgari ücret ÷ 30) = 33.030 ÷ 30 = 1.101,00 TL; günlük prime esas kazanç üst sınırı (alt sınır × 7,5) = 1.101,00 × 7,5 = 8.257,50 TL; aylık prime esas kazanç alt sınırı = 33.030,00 TL; aylık prime esas kazanç üst sınırı = 247.725,00 TL. Bu sınırlar asgari ücretle eşgüdümlü olarak her altı ayda bir (1 Ocak ve 1 Temmuz) güncellenmektedir. İşverenin prim yükümlülüğü (%21,75 işveren payı) ve işçi kesintisi (%14 SGK + %1 işsizlik) bu sınırlar çerçevesinde hesaplanır. Taban altı kazanç bildirimi; eksik bildirim olarak değerlendirilir ve 5510 m.102 kapsamında idari para cezasını beraberinde getirir. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, fiilen asgari ücretin üzerinde çalışıp asgari ücret üzerinden bildirim yapılan işçilerin iş kazası ve meslek hastalığı gelirlerinin gerçek kazanca göre hesaplanması gerektiğini; eksik bildirimin neden olduğu gelir açığından işverenin tazminat yükümlüsü olduğunu istikrarlı biçimde vurgulamaktadır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.
Prime Esas Kazançlar
4/a kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları şunlardır: a) Hak edilen ücretler; b) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak (istisna kapsamındakiler hariç); c) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yapılan ücret dışındaki ödemeler. Prime esas kazanca dahil edilmeyecek kazançlar: ayni yardımlar (yemek, servis), çocuk zamları ve aile yardımları (asgari ücretin yüzde ikisi ile dördünü geçmemek üzere), ölüm, doğum ve evlenme yardımları, işçilere verilen çırak, stajyer ve öğrencilere yapılan ödemeler, vb. 2026 uygulamasında yemek yardımının prime esas kazançtan istisna tutulan günlük tutarı Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle belirlenmekte; bu tutarın aşılması hâlinde aşan kısım prime tabi tutulmaktadır. İşveren, her ay aylık prim ve hizmet belgesi (APHB) ile sigortalıların prime esas kazançlarını ve prim gün sayılarını SGK'ya bildirmekle yükümlüdür; belirlenen son günde APHB gönderilmemesi hâlinde gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanır. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, gerçek ücreti yansıtmayan bordro primlerine dayalı iş kazası tazminatlarını; fiilen alınan ve belgelenen gerçek ücret esas alınarak yeniden hesaplatmaktadır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.