SGK Kanunu — Prime Esas Kazanç ve İşveren Bildirimi (m.80-82)

4/a sigortalıları (SSK kapsamındaki işçiler) için prime esas kazanç; işverence sigortalıya o ay içinde yapılan her türlü ödemenin brüt tutarıdır. Prime tabi ödemeler arasında ücret, ikramiye, pirim, zam, tazminat, avans ve benzeri adlarla yapılan tüm ödemeler sayılmaktadır. Ancak aşağıdaki ödemeler prime esas kazanca dahil edilmez (prime tabi değildir): a) Yemek yardımı — işyerinde veya müstakil yemekhanede bizzat yedirilmek şartıyla sağlanan yemek bedeli; yemek kart/çekiyle yapılan ödemelerde ise günlük brüt asgari ücretin %6'sını aşmayan kısım. b) Çocuk zammı — sigortalı işçinin fiilen bakmakla yükümlü olduğu iki çocuğa kadar, her çocuk için asgari ücretin %2'si oranındaki tutar. c) Aile zammı — eşi sigortalı olmayan işçi eşi için ödenen, asgari ücretin %10'unu aşmayan tutar. d) İşyerine gidip gelme için sağlanan araç yardımı veya toplu taşıma kartı bedeli (gerçek giderle sınırlı). e) Sigortalının ölümü, doğum ya da evlenme gibi hallerde verilen hediye veya yardımlar (yılda iki aylık brüt ücret sınırına kadar). f) İşverenler tarafından sigortalılar için ödenen ve işveren tarafından sigortalı adına bireysel emeklilik sistemine aktarılan katkı payları (asgari ücretin %30'una kadar prim istisnasından yararlanır). g) Ölüm, engellilik ve hastalık gibi hallerde sigortalılara işverence yapılan yardımlar. Prime esas kazancın alt sınırı aylık brüt asgari ücret; üst sınırı ise asgari ücretin 7,5 katıdır. 2026 itibarıyla alt sınır 33.030 TL, üst sınır 247.725 TL'dir. Aylık prime esas kazanç bu iki değer arasında kalmak zorundadır; alt sınırın altında bildirim yapılması hâlinde Sosyal Güvenlik Kurumu eksik bildirimi re'sen tamamlar.

4/a (SSK) kapsamındaki sigortalılar için 2026 itibarıyla geçerli prim oranları aşağıdaki gibidir: Kısa Vadeli Sigorta Kolları (iş kazası & meslek hastalığı): tehlike sınıfına göre prime esas kazancın %1 ila %6,5'i oranında işveren payı; işçi payı yoktur. Uzun Vadeli Sigorta Kolları (malullük, yaşlılık, ölüm): %9 işçi + %11 işveren = %20. Genel Sağlık Sigortası (GSS): %5 işçi + %7,5 işveren = %12,5. İşsizlik Sigortası (4447 sayılı Kanun m.49): %1 işçi + %2 işveren + %1 devlet. Özet tablo (normal risk sınıfı için): İşçi payı %14 (maluliyet/yaşlılık/ölüm %9 + GSS %5) + işsizlik sigortası %1 = toplam %15. İşveren payı %21,75 (maluliyet/yaşlılık/ölüm %11 + GSS %7,5 + iş kazası %2 örnek) + işsizlik sigortası %2 = %23,75. Devlet katkısı: Genel sağlık sigortasında %1. Hazine desteği: İşveren prim teşviklerinden (ör. genç/kadın/engelli istihdamı) yararlanan işverenler için işveren payının belirli bir kısmı ya da tamamı hazinece karşılanabilir. Bu teşvikler SGK e-Bildirge sistemi üzerinden otomatik uygulanır. 2026 brüt asgari ücret: 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı: 53.919,68 TL.

Prime esas kazancın aylık üst sınırı, 5510 sayılı Kanun'un 82. maddesi uyarınca her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenmektedir. Üst sınır, aylık brüt asgari ücretin 7,5 katı olarak belirlenmiştir. 2026 itibarıyla hesaplama: 33.030 TL × 7,5 = 247.725 TL. Bu tutarın üzerindeki ücret ödemeleri için prim hesaplanmaz. Örneğin brüt aylık ücreti 300.000 TL olan bir çalışan için prim hesaplamasında esas alınan azami tutar 247.725 TL'dir; 52.275 TL'lik fazla kısım prime tabi değildir. Üst sınır uygulaması hem sigortalı hem de işveren payını kapsar; yani hem sigortalının hem de işverenin prim yükümlülüğü bu sınırla kapanır. Alt sınır uygulaması: Aylık prime esas kazanç brüt asgari ücretin altında bildirilemez (33.030 TL). Kısmi süreli (part-time) çalışanlarda alt sınır, çalışılan gün sayısıyla orantılı olarak hesaplanır. Günlük alt sınır = 33.030 ÷ 30 = 1.101 TL. İşverenler, prime esas kazanç bildirimini aylık prim ve hizmet belgesi (MPHB) veya e-Bildirge sistemi aracılığıyla her ayın son iş günü bitimine kadar SGK'ya bildirmek zorundadır; geç bildirim ve eksik prim hâllerinde idari para cezası uygulanır.