SGK Kanunu — Prime Esas Kazanç ve Prim Oranları (m.80–81)
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun prime esas kazancı düzenleyen 80. ve prim oranlarını belirleyen 81. maddeleri. İşçi ve işveren prim payları, PEK alt-üst sınırları ve Hazine desteğini kapsar.
Prime Esas Kazançlar
Prime esas kazanç; sigortalının o ay için hak ettiği ücret ile ücret niteliğindeki her çeşit ödemelerin brüt toplamından oluşur. Aşağıdaki ödemeler prime esas kazanca dahil edilmez: a) Ayni yardımlar (yemek, giyim ve konut yardımının ayni olarak verilmesi); b) Ölüm, doğum ve evlenme yardımları; c) Görev yollukları (yurt içi ve yurt dışı harcırahlar); d) Seyyar görev tazminatları; e) Kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatları; f) İş sonu tazminatı ve işe başlatmama tazminatı; g) Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle belirlenen sınırlar içindeki yemek parası, çocuk ve aile zamları. Prime esas kazancın alt sınırı, çalışanın tabi olduğu prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olamaz; bu alt sınır 2026 yılında günlük 1.101 TL, aylık 33.030 TL'dir. Üst sınır ise alt sınırın 7,5 katı olup 2026 yılında aylık 247.725 TL'dir; bu tutarı aşan kazanç kısmı prime tabi tutulmaz. İşveren, sigortalının prime esas kazancını doğru bildirmekle yükümlü olup eksik ya da gerçeğe aykırı bildirim hâlinde 5510 m.102 kapsamında idari para cezası uygulanır. Primlerin tamamı işverence ödenir; işçi payı ise işverence yapılan ücret ödemesinden kesilir. Yurt dışı görevlendirilen sigortalılar ile sözleşmeli personele özgü düzenlemeler bu maddenin kapsamı dışındadır.
Prim Oranları
5510 sayılı Kanun kapsamındaki kısa ve uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primleri aşağıdaki oranlarda tahsil edilir: 1) Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları (MYÖ): Prime esas kazancın %20'si olup %9'u sigortalı, %11'i işveren payını oluşturur. 2) Kısa Vadeli Sigorta Kolları (İş Kazası ve Meslek Hastalığı): İşyerinin tehlike sınıfına ve derecesine göre %1 ile %6,5 arasında belirlenir; tamamı işveren tarafından ödenir. 3) Genel Sağlık Sigortası (GSS): %12,5 oranında olup %5'i sigortalı, %7,5'i işveren payıdır. 4) İşsizlik Sigortası (4447 sayılı Kanun): %3 oranında olup %1 işçi, %2 işveren payından oluşur; devlet %1 katkı sağlar. Toplam işveren yükümlülüğü (kısa vadeli %1 varsayımıyla): Uzun vadeli %11 + Kısa vadeli %1 + GSS %7,5 + İşsizlik %2 = <strong>%21,5</strong>; beş puanlık Hazine desteğinin mahsubu sonrasında <strong>%16,5</strong> olarak uygulanır. 5510 m.81/ı kapsamında özel sektör işverenlerine tanınan beş puanlık indirim, 01.10.2008 tarihinden itibaren uygulanmakta olup indirim tutarı Hazine tarafından SGK'ya aktarılmaktadır. Bu desteğin devamı her yıl bütçe kanunuyla onaylanmaktadır. 2026 itibarıyla toplam işveren prim payı (beş puan indirimi dahil ve kısa vadeli %1 varsayımıyla) fiilî olarak <strong>%21,75</strong> düzeyindedir; brüt asgari ücret üzerinden aylık işveren prim maliyeti yaklaşık 7.183,73 TL'ye karşılık gelmektedir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL.