SGK Kanunu — Prime Esas Kazanç, Prim Oranları ve İşveren Yükümlülükleri (m.80–81)

5510 sayılı Kanun'un 80. maddesi; sigorta primlerinin hesaplanmasında esas alınacak kazancı tanımlamaktadır. <strong>Prime esas kazanç (PEK):</strong> İşçiye ödenen ücret ve ücret niteliğindeki her türlü ödeme (ikramiye, prim, fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ücreti vb.) prime esas kazanca dahildir. <strong>Prime tabi olmayan ödemeler (m.80/b):</strong> Aşağıdaki ödemeler prime esas kazanca dahil edilmez: (1) Ayni yardımlar (işyerinde verilen yemek, servis vb.); (2) Ölüm, doğum ve evlenme yardımları; (3) İşe başlatmama tazminatı; (4) Kıdem ve ihbar tazminatları; (5) Yılda bir kez verilen giyim ve eğitim yardımları. <strong>Alt ve üst sınır:</strong> PEK; aylık brüt asgari ücretin altına düşemez (alt sınır: 33.030 TL/ay, 2026). Üst sınır ise alt sınırın 7,5 katıdır (7,5 × 33.030 = 247.725 TL/ay, 2026). <strong>Sigortalının birden fazla işvereni varsa</strong> her işveren kendi prim sorumluluğunu ayrı ayrı yerine getirir; üst sınır her işveren için ayrı ayrı uygulanır. Eksik bildirim; idari para cezası ve primlerin re'sen tescil edilmesi sonucunu doğurur. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

5510 sayılı Kanun'un 81. maddesi; uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası prim oranlarını belirlemektedir. <strong>2026 Prim Oranları:</strong> Uzun vadeli sigorta kolları (malullük, yaşlılık, ölüm) için toplam oran %20 olup işçi payı %9, işveren payı %11'dir. Kısa vadeli sigorta kolları (iş kazası, meslek hastalığı) için oran tehlike sınıfına göre %1–6,5 arasında değişmekte ve tamamı işveren tarafından ödenmektedir. Genel sağlık sigortası için ise işçi payı %5, işveren payı %7,5'tir. Bunların toplamında <strong>işveren toplam prim payı %21,75 + kısa vadeli kol primidir</strong>. <strong>5 Puanlık İşveren İndirimi (m.81/I-ı):</strong> Özel sektör işverenlerine, uzun vadeli sigorta kolları işveren payının 5 puanı Hazine tarafından karşılanmaktadır. Bu indirimden yararlanabilmek için; işverenin SGK'ya borcu olmaması ve çalışanlarının tamamının SGK'ya bildirilmesi gerekmektedir. <strong>İşsizlik Sigortası:</strong> 4447 sayılı Kanun kapsamında işçi %1, işveren %2 olmak üzere toplam %3 işsizlik sigortası primi ödenmektedir; devlet de %1 katkı sağlar. <strong>Yaptırım:</strong> Prim borçlarında aylık %3 gecikme zammı uygulanır; borçlu işveren ihale ve teşviklerden yararlanamaz. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.