Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Sosyal sigorta kolları (kısa ve uzun vadeli), genel sağlık sigortası, sigortalılık türleri, prim oranları ve emeklilik koşullarını düzenleyen temel kanun.
Sigortalı Sayılanlar
Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar (4/a), kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar (4/b - eski Bağ-Kur) ve kamu görevlileri (4/c - eski Emekli Sandığı) sigortalı sayılır.
İş Kazasının Tanımı, Bildirilmesi ve Soruşturulması
İş kazası; sigortalının işyerinde, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle veya görevli olarak başka bir yere gönderilmesi yüzünden meydana gelen ve sigortalıyı bedenen veya ruhen engelli hale getiren olaydır. İşveren kazayı 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır.
Sigortalılığın Sona Ermesi
Hizmet akdinin sona erdiği tarihte sigortalılık sona erer. İşveren, sigortalılığın sona ermesini 10 gün içinde SGK'ya bildirmek zorundadır.
Yaşlılık Sigortasından Sağlanan Haklar ve Yararlanma Şartları
Yaşlılık aylığı; kadın için 58, erkek için 60 yaşını doldurmuş ve en az 9000 gün prim ödemiş sigortalılara bağlanır. 08.09.1999 öncesi sigortalılar için kademeli geçiş tablosu uygulanır.
Prime Esas Kazançlar
Prime esas kazançların hesabında hak edilen ücretlerin brüt toplamı ile prim, ikramiye, fazla mesai ücreti gibi ödemeler dikkate alınır. Ölüm, doğum ve evlenme yardımları ile yılda iki kez ödenen ikramiyenin aylık brüt asgari ücretin %30'una kadarlık kısmı prime tabi tutulmaz.
Prim Oranları ve Devlet Katkısı
2026 itibarıyla kısa vadeli sigorta kolları primi işveren payı %2,25; malullük-yaşlılık-ölüm sigortası primi işçi %9, işveren %11,75 (7566 sayılı Kanun ile 1 puan artırılmıştır); genel sağlık sigortası primi işçi %5, işveren %7,75'tir. İşsizlik sigortası primi ise işçi %1, işveren %2'dir.
Günlük Kazanç Sınırları
Prime esas kazancın günlük alt sınırı brüt asgari ücretin otuzda biridir (2026: 1.101 TL). Üst sınır ise alt sınırın 7,5 katıdır (2026: günlük 8.257,50 TL, aylık 247.725 TL). Tavan üzerindeki kazançlardan prim kesilmez.
Prim Belgeleri ve İşyeri Kayıtları
İşveren, çalıştırdığı sigortalıların prime esas kazançlarını gösteren aylık prim ve hizmet belgelerini SGK'ya en geç izleyen ayın 26'sına kadar vermek zorundadır. Eksik gün bildiriminde bulunulması halinde nedeninin belgelenmesi gerekir.
İdari Para Cezaları
İşe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi, prim belgelerinin geç verilmesi, iş kazasının bildirilmemesi gibi durumlarda asgari ücretin katları şeklinde idari para cezası uygulanır. 2026 yılı ceza tutarları asgari ücret artışına paralel olarak güncellenmiştir.