İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu — Risk Değerlendirmesi (m.10)

İşveren; iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır: a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu, b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi, c) İşyerinin tertip ve düzeni, d) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu. Risk değerlendirmesinin yenilenmesi zorunlu hâller: a) İşyerinde kullanılan iş ekipmanının ya da kimyasal madde ve müstahzarların değişmesi, b) Çalışma yönteminin değişmesi, c) İş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay meydana gelmesi, d) Çalışma ortamına ait sağlık ve güvenlik ile ilgili bilgilerin değişmesi, e) Risk değerlendirmesinin geçerliliğini yitirdiğinin anlaşılması durumları. Risk değerlendirmesi; iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve çalışan temsilcisinin katılımıyla gerçekleştirilir. Tehlike sınıfına göre risk değerlendirmesinin geçerlilik süreleri: çok tehlikeli işyerleri 2 yılda bir, tehlikeli işyerleri 4 yılda bir, az tehlikeli işyerleri 6 yılda bir yenilenmelidir. Risk değerlendirmesi belgesi işyerinde saklanmak ve yetkili mercilerce talep edildiğinde ibraz edilmek üzere hazır bulundurulur. 6331 m.10'da öngörülen risk değerlendirmesi yapılmaması halinde işverene, çalışan başına idari para cezası uygulanır. Bu ceza, 2026 itibarıyla belirlenen asgari ücret çarpanlarıyla hesaplanmakta olup denetim sırasında eksiklik tespit edildiğinde aylık olarak katlanarak artabilir. Risk değerlendirmesinin yetersiz ya da şekli olması da ceza uygulamasında yeterli sebep sayılır. İşveren risk değerlendirmesini bizzat yapabileceği gibi, İSG-KATİP üzerinden yetkilendirilmiş iş güvenliği uzmanı veya ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden (OSGB) hizmet satın alarak da yaptırabilir. Risk değerlendirme sürecinde tespit edilen tehlikeler için tehlike sınıfı, olasılık ve şiddet kriterleri kullanılarak risk skoru hesaplanır; kabul edilemez riskler için düzeltici ve önleyici aksiyonlar belirlenerek takip edilir. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.