İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bu kapsamda mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi gerekir.

İşveren; işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirmekle yükümlüdür. 10'dan az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde işveren veya işveren vekili İSG hizmetlerini üstlenebilir. İSG hizmetlerinin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz.

İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmak zorundadır. Risk değerlendirmesinde; tehlikelerin tanımlanması, risklerin belirlenmesi ve analizi, risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması, dokümantasyon, yapılan çalışmanın güncellenmesi ve gerektiğinde yenilenmesi aşamaları izlenir.

İşveren; çalışma ortamı, kullanılan maddeler, iş ekipmanı ile çevre koşullarını dikkate alarak muhtemel acil durumları belirlemeli ve bunlara yönelik acil durum planı hazırlamalıdır. Acil durum planı, destek elemanlarının belirlenmesi, tahliye planı ve tatbikat içerir.

Ciddi ve yakın tehlike ile karşılaşan çalışanlar, İSG kuruluna veya işverene durumu bildirerek gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. Bu sürede ücret ve haklar devam eder. Çalışanın bu hakkını kullanması nedeniyle iş sözleşmesi feshedilemez.

İşveren; çalışanların işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik risklerini dikkate alarak sağlık gözetimini yaptırmakla yükümlüdür. İşe giriş, periyodik ve iş değişikliğinde sağlık muayenesi yapılır.

İşveren; işyerindeki riskler, koruyucu ve önleyici tedbirler, kendilerine düşen görevler, ilk yardım, yangınla mücadele, tahliye konularında çalışanları veya temsilcilerini bilgilendirmekle yükümlüdür.

İşveren, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimi almalarını sağlar. Eğitim süresi az tehlikeli işyerlerinde en az 8 saat, tehlikeli işyerlerinde en az 12 saat, çok tehlikeli işyerlerinde en az 16 saattir. Eğitimler düzenli aralıklarla tekrarlanır.

İşveren; iki ile elli arasında çalışanı bulunan işyerlerinde bir, ellibir ile yüz arasında çalışanı bulunan işyerlerinde iki, yüzbir ve üzeri çalışanı bulunan işyerlerinde üç çalışan temsilcisi görevlendirir.

Risk değerlendirmesi yapmayan işverene her bir aykırılık için idari para cezası uygulanır. İş güvenliği uzmanı veya işyeri hekimi görevlendirmeyen, iş kazasını bildirmeyen, eğitim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işverenlere de cezalar öngörülmüştür. 2026 yılında ceza tutarları güncellenmiştir.