İSG Kanunu — Çalışanların Yükümlülükleri ve İş Sağlığı Kurulunun Görevleri (m.19, 22)

Çalışanlar, iş sağlığı ve güvenliği alanında alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdür. Bu yükümlülükler başlıca şunlardır: (a) İşyerindeki makine, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun kullanmak; (b) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak; (c) İşyerindeki makine, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi bir tehlike gördüklerinde işverenlerine bildirmek; (d) Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde yapılan inceleme ve araştırmalara yardımcı olmak. Çalışanların bu yükümlülüklere aykırı davranması, işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; ancak Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, çalışanın kusuruna göre tazminat hesabında indirim yapılabileceğini kabul etmektedir. Çalışanın İSG yükümlülüklerini ağır biçimde ihlal etmesi, işverenin haklı nedenle fesih hakkını doğurabilir (4857 m.25/II); ancak önce yazılı uyarı ve savunma sürecinin işletilmesi önerilmektedir. Çalışanın bu maddeden kaynaklanan yükümlülükleri iş sözleşmesinin asli edimlerinden olup yerine getirilmemesi disiplin yaptırımına da konu edilebilir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Elli veya daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere kurul oluşturur. İşveren, İSG çalışmalarının planlanması, koordinasyonu ve uygulanmasında kurula danışmakla; kurulun kararlarını uygulamakla yükümlüdür. Kurulun oluşumu: işveren veya işveren vekili, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi, insan kaynakları / personel müdürü, varsa sivil savunma uzmanı, işçi temsilcisi ve sağlık ve güvenlik işçi temsilcisinden oluşur. Kurul yılda en az dört kez toplanır; olağanüstü durumlarda (iş kazası, salgın riski vb.) olağanüstü toplantı yapılır. Kurul kararları tavsiye niteliğinde değil bağlayıcıdır; işveren, kararların uygulanmasını sağlamak zorundadır. Çalışanlar ve temsilcileri, İSG konularında kurula şikâyet ve öneri iletme hakkına sahiptir. İSG kurulu oluşturma yükümlülüğünü yerine getirmeyen işveren 6331 m.26 kapsamında idari para cezasına muhatap olur. Yargıtay, iş kazası davalarında kurul toplantı tutanaklarını ve kararlarını işverenin özen yükümlülüğünün değerlendirilmesinde delil olarak kabul etmektedir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.