İSG Kanunu — İşverenin Genel Yükümlülükleri ve Risk Değerlendirmesi (m.4, 10)

İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak; çalışanlar da iş sağlığı ve güvenliği alanındaki önlemlere uymak zorundadır. İşveren, mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik tedbirlerin alınması, bilgi ve eğitim verilmesi ile gerekli organizasyonu yapması ve araç gereçleri sağlaması, sağlık ve güvenlik tedbirlerini değişen şartlara uygun hâle getirmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar. İşveren, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin önlemlere uyulup uyulmadığını denetler; çalışanlar ise bu önlemlere ve talimatlara uymakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi, kontrol, ölçüm ve araştırma yapılmasında, çalışanların sağlık ve güvenliğini etkileyen tehlikeler ile bunlardan kaynaklanabilecek risklerin belirlenmesinde çalışanlar veya temsilcilerinin görüşleri alınır. İşveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili tüm maliyetler karşılanmak üzere gerekli tüm önlemleri almak zorunda olup bu maliyetler hiçbir şekilde çalışanlara yansıtılamaz. Kendi iş yerinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetini yürütecek yeterli düzeyde uzman kişiye sahip olmayan işverenler, bu hizmetin sağlanması için ortak sağlık ve güvenlik birimlerinden destek alabilir. Küçük ve orta büyüklükteki işyerleri bakımından Bakanlık tarafından özel düzenlemeler getirilebilir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İşveren; iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıdaki hususlar dikkate alınır: a) Belirli risklerden etkilenecek çalışan gruplarının belirlenmesi. b) Yeni veya değişen bir ekipman, madde ya da yöntemin işe sokulması. c) Çalışma ortamındaki değişikliklerin belgelendirilmesi. Risk değerlendirmesi; çok tehlikeli sınıftaki işyerleri için en geç iki yılda bir, tehlikeli sınıftaki işyerleri için dört yılda bir, az tehlikeli sınıftaki işyerleri için altı yılda bir yenilenir. İşyerinde herhangi bir değişiklik olması ya da bir iş kazası veya meslek hastalığı meydana gelmesi hâlinde risk değerlendirmesi yeniden yapılır. Tehlike sınıfı; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan işkolu tescil belgesiyle belirlenir. Az tehlikeli: büro, ticari, hizmet sektörleri; Tehlikeli: imalat, inşaat, depo, nakliye; Çok tehlikeli: madencilik, enerji üretimi, patlayıcı üretimi, kimyasal işleme. Risk değerlendirmesi, çalışanların maruz kaldığı tehlikelerin tanımlanmasını, risklerin olasılık ve şiddet bakımından derecelendirilmesini, kontrol önlemlerinin belirlenmesini ve uygulanmasını kapsar. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi kararlarına göre risk değerlendirmesi yapılmaması ya da güncellenmemesi, iş kazası sonucunda işveren kusurunun tespitinde ağırlaştırıcı unsur olarak değerlendirilebilir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.