İSG Kanunu — Risk Değerlendirmesi, Eğitim ve Sağlık Gözetimi (m.10, 17)

İşveren, iş sağlığı ve güvenliği yönünden risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesi yapılırken aşağıda belirtilen hususlar dikkate alınır: a) Belirli risklerden etkilenecek çalışanların durumu; b) Kullanılacak iş ekipmanı ile kimyasal madde ve müstahzarların seçimi; c) İşyerinin tertip ve düzeni; d) Genç, yaşlı, engelli, gebe veya emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanların durumu. Risk değerlendirmesi sonuçlarına göre alınan önleyici tedbirler ile kullanılması gereken koruyucu donanım ve ekipmanlar belirlenir. İşveren, tehlike sınıfına ve çalışan sayısına bakılmaksızın her işyeri için risk değerlendirmesi belgesi düzenlemek ve belgeyi saklamakla yükümlüdür. Risk değerlendirmesinin yenilenmesi aşağıdaki hâllerde zorunludur: işyerinin taşınması veya binalarda değişiklik yapılması; iş ekipmanı, kimyasal madde veya teknolojide değişiklik olması; üretim yöntemi değişikliği; iş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay meydana gelmesi; çalışma ortamına ait sağlık ve güvenlik ölçümü sonucunun mevcut önlemlerin yetersizliğini ortaya koyması. Tehlike sınıfına göre yenileme sıklığı: çok tehlikeli işyerlerinde en fazla iki yılda bir, tehlikeli işyerlerinde en fazla dört yılda bir, az tehlikeli işyerlerinde en fazla altı yılda bir yapılması zorunludur. Risk değerlendirmesi yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda işverene idari para cezası uygulanır; ayrıca iş kazası tazminat davalarında işverenin kusurunu artırıcı bir etken olarak değerlendirilebilir. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, risk değerlendirmesi yapılmamış olan işyerlerinde meydana gelen iş kazalarında işvereni çok ağır kusurlu ya da tam kusurlu saydığı yönünde istikrarlı bir içtihat geliştirmiştir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İşveren, çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesini sağlar. Bu eğitim özellikle; işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, iş ekipmanının değişmesi hâlinde veya yeni teknoloji uygulanması durumunda verilir. Eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilenir; gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanır. Çalışan temsilcileri özel olarak eğitilir. Meslekî eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde; yapacağı işle ilgili meslekî eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz. Bu Kanun kapsamında verilecek eğitimin maliyeti çalışanlara yansıtılamaz. Eğitimler, çalışanların işten uzaklaştırılmadan çalışma süreleri içinde yapılır; bu süreler çalışma süresinden sayılır. Eğitim süresi, tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre İSG Yönetmeliğiyle belirlenmektedir: az tehlikeli işyerlerinde 8 saat, tehlikeli işyerlerinde 12 saat, çok tehlikeli işyerlerinde 16 saat temel eğitim zorunludur; bu eğitimler iki yılda bir yenilenir. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, iş kazası tazminat davalarında işverenin çalışana yetersiz İSG eğitimi verdiğinin ya da hiç eğitim vermediğinin sabit olması hâlinde bu ihmalin işveren kusurunu artırdığını; işçinin salt deneyimsizliğinin işverenin eğitim yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağını tutarlı biçimde vurgulamaktadır. Eğitim kayıtları ve katılım listeleri, iş kazası davalarında işverenin delil olarak mahkemeye sunması gereken belgeler arasında yer alır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.