Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu – Sendika Hakkı ve Fesih Yasağı (Madde 17, 25)

İşçilerin sendikaya üye olması, üyelikten çekilmesi veya sendika faaliyetlerine katılması iş sözleşmesinin kurulması, devam etmesi ya da sona erdirilmesine ilişkin bir şart olarak koşulamaz. İşveren, sendika üyeliğini veya sendika faaliyetini iş sözleşmesinin feshine gerekçe gösteremez. Bu yasağa aykırı işlem yapılması hâlinde işçi, ayrımcılık tazminatı ve diğer yasal haklarını talep edebilir. İşverenin bu yasağa aykırı fesih yapması, hem bireysel iş hukuku hem de toplu iş hukuku kapsamında yaptırıma tabi tutulur. Sendika üyeliği; iş ilişkisinin kurulmasında, çalışma koşullarının belirlenmesinde, terfi ve ücret kararlarında hiçbir şekilde aleyhte etkili kılınamaz. Bu maddenin ihlali halinde işçi, ayrımcılığı kuvvetli biçimde gösteren delil sunduğunda ispat yükü işverene geçer. 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İşverenin, 6356 sayılı Kanun'un 17. ve 19. maddeleri hükümlerine aykırı olarak işçinin iş sözleşmesini sona erdirmesi hâlinde işçiye en az bir yıllık ücreti tutarında sendikal tazminat ödenir. Sendikal tazminat; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer işçilik alacaklarından bağımsız olarak ayrıca ödenir; bir başka tazminat türüyle mahsup edilemez. Sendikal nedenle fesih iddiasında ispat yükü dağılımı: İşçi, sendikal nedenin varlığını gösteren güçlü emareleri ortaya koyduğunda ispat yükü işverene geçer; işveren feshin sendikal faaliyetle ilgisi bulunmadığını nesnel olgularla kanıtlamak zorundadır. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi içtihatlarına göre; toplu iş sözleşmesi müzakeresi döneminde yalnızca sendika delegelerinin feshe tabi tutulması, fesihle eş zamanlı yeni işe alımlar yapılması ve sendikal faaliyetle fesih arasındaki yakın zaman bağı sendikal neden karinesi oluşturur. Tazminat tavanı belirlenmemiş olup bir yıllık ücret alt sınır niteliğindedir; kıdem yükseldikçe tazminat da artabilir. 2026 itibarıyla asgari ücretli bir işçi için bir yıllık sendikal tazminat alt sınırı ≈ 396.360 TL brüt; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.