Sendikalar ve TİS Kanunu – Sendika Üyeliği ve Güvenceler (Madde 17–25)
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 17-25. maddeleri; sendikaya üyelik, üyelikten çekilme, sendika özgürlüğü, güvence ve sendikal ayrımcılık yasağını düzenlemektedir.
Sendikaya Üyelik
On beş yaşını dolduran ve bu Kanun kapsamında işçi sayılan herkes sendikaya üye olabilir. Üyelik, e-Devlet kapısı üzerinden başvuru ile kazanılır; işçinin başvurusu üzerine sendika, üyeliği e-Devlet kapısında kayıt altına alır ve bu tarihten itibaren üyelik hüküm ifade eder. İşveren veya işveren vekili, işçileri sendikaya üye olmaya ya da olmamaya zorlayamaz; ayrıca belirli bir sendikaya üye olmayı iş şartı olarak koyamaz.
Sendika Üyeliğinin Sona Ermesi
Her üye, e-Devlet kapısı üzerinden çekilme bildiriminde bulunmak suretiyle sendika üyeliğinden çekilebilir. Çekilme, bildirim tarihinden itibaren bir ay sonra geçerlilik kazanır. Sendika tüzüğüne aykırı hareket eden üye, sendika yönetim kurulunun kararıyla üyelikten çıkarılabilir; bu karara karşı üye, karar tarihinden itibaren 30 gün içinde iş mahkemesine itiraz edebilir.
Sendika Üyeliğinin Askıya Alınması
İşçinin herhangi bir nedenle ücretsiz izne ayrılması, askerlik görevi ya da işten geçici uzaklaştırma hâllerinde sendika üyeliği askıya alınabilir. Söz konusu hâllerin sona ermesiyle üyelik yeniden aktif duruma döner. Üyeliğin askıya alındığı dönemde prim ödeme yükümlülüğü de askıya alınır; bu süre, tüzükte aksi öngörülmedikçe kıdemden sayılmaz.
Sendika Özgürlüğünün Güvencesi
İşveren, işçilerin sendikaya üye olmaları veya olmamaları, sendika faaliyetlerine katılmaları ya da katılmamaları nedeniyle işçileri işe almaktan kaçınamaz ve ayrımcı muamelede bulunamaz. İşveren, sendika üyesi işçilerle üye olmayan işçiler arasında çalışma koşulları bakımından farklı uygulama yapamaz. Bu yükümlülüğe aykırı davranan işveren, işçinin bir yıllık ücretinden az olmamak üzere sendikal tazminat ödemekle yükümlüdür.
Sendikal Güvence
İşçilerin sendikaya üye olmaları veya üyelikten çekilmeleri, sendikal faaliyetlere katılmaları nedeniyle işten çıkarılmaları veya farklı işleme tabi tutulmaları hâlinde sendikal tazminata hak kazanırlar. Sendikal tazminat işçinin bir yıllık ücretinden az olamaz. İşe iade talebinin de bulunması hâlinde, mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse işçiye ayrıca sendikal tazminat ödenir. Sendika temsilcilerinin iş sözleşmesinin feshinde işveren, temsilcinin sendika ile bağlantılı olmayan geçerli bir fesih sebebi bulunduğunu ispat etmekle yükümlüdür. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL.