Sendikalar Kanunu — Sendikal Güvence ve Ayrımcılık Yasağı (m.25)

İşçiler; sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin rızası ile iş saatleri içinde sendikal faaliyetlere katılmaları veya katılmamaları, işyerinde sendika temsilcisi olmaları nedeniyle işten çıkarılamaz veya farklı işleme tabi tutulamaz. İşverenin yukarıdaki fıkraya aykırı davranması hâlinde işçinin bir yıllık ücret tutarından az olmamak üzere sendikal tazminata hükmedilir. İşçinin aynı zamanda işe iade talebinde bulunması hâlinde, sendikal tazminat ile iş güvencesi tazminatı birlikte istenebilir; mahkeme her iki tazminata da hükmedebilir. Sendikal tazminat davasında ispat yükü: İşçi, sendikal nedenle feshe uğradığını öne sürdüğünde, feshin sendikal nedenle yapıldığına dair olguları ortaya koymakla yükümlüdür; işveren ise feshin başka bir gerekçeyle yapıldığını ispat etmekle yükümlüdür. Yargıtay içtihadı uyarınca, sendika üyeliğinin işverene bildirimi ile fesih arasındaki zamansal yakınlık güçlü bir karine oluşturur; bu karinenin aksini ispat yükü işverene geçer. Ayrımcılık yasağı kapsamı: Ücret, terfi, görev değişikliği, disiplin cezaları ve çalışma koşullarının belirlenmesinde sendikal ayrım yapılamaz. Toplu iş sözleşmesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla işveren, sendikalı ile sendikasız işçi arasında bu açıdan herhangi bir fark gözetemez. Sendikal tazminatın hesaplanması: Tazminat tabanı olarak bir yıllık brüt ücret (giydirilmiş) esas alınır. Somut olayın ağırlığına göre daha yüksek tazminata da hükmedilebilir; ancak alt sınır olan bir yıllık ücretin altına düşülemez. Sendikal tazminat, SGK prim matrahına dahil değildir; gelir vergisinden muaf tutulur. Zaman aşımı: Sendikal tazminat davalarında 5 yıllık zaman aşımı süresi uygulanır. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği tarihten itibaren süre işlemeye başlar. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İşyeri sendika temsilcilerinin iş sözleşmesi, işveren tarafından geçerli bir neden olmadıkça ve nedenini yazılı olarak açıkça belirtmeden feshedilemez. Feshin geçersizliğine karar verilmesi hâlinde temsilci, başvurusu üzerine bir ay içinde işe başlatılır. Aksi takdirde, feshin geçersizliği kararından itibaren işçinin bir yıllık ücret tutarında tazminata hükmedilir. Temsilci, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde iş mahkemesine başvurabilir. Temsilcinin iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin anlaşılması hâlinde ayrıca 25. madde uyarınca sendikal tazminata da hükmedilir. İşyeri sendika temsilcisinin güvencesi, yalnızca iş sözleşmesini kapsamaz; temsilcinin göreviyle bağlantılı faaliyetleri nedeniyle disiplin cezası, görevden alma veya nakil gibi yaptırımlara muhatap olması hâlinde de bu madde kapsamında koruma talep edilebilir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.