Sendikalar Kanunu — Sendikal Güvence ve Sendikal Tazminat (m.25)

İşveren, bir işçinin sendikaya üye olması veya olmaması, sendika faaliyetlerine katılması, sendika kurucusu ya da yöneticisi sıfatını taşıması ve sendikal faaliyette bulunması gibi nedenlerle; işe almayı reddedemez, iş sözleşmesini sona erdiremez, işçiyi ücret, ikramiye, prim ve para ile ölçülebilen menfaatler konusunda farklı muameleye tabi tutamaz, görev değişikliğine zorlayamaz, işyeri koşullarını ağırlaştıramaz veya işçiyi başka yollarla kötü muameleye tabi kılamaz. Sendikal güvence; hem sendika üyesi olanları hem de sendika üyeliğinden çekinen ya da sendika faaliyetlerine katılmayan işçileri (negatif güvence) kapsar. Bu geniş koruma çerçevesi, sendikal örgütlenme özgürlüğünün Anayasa'nın 51. maddesiyle güvence altına alınan boyutunun iş hukukuna yansımasıdır. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, sendikal güvencenin yalnızca resmi sendika üyelerini değil; sendika kurucu sıfatını taşıyanları, delegeleri ve toplu görüşmelere katılanları da kapsadığını; bununla birlikte sendika üyeliğini açıkça belirtmemiş ve sadece sempatizan olarak tanımlanabilecek kişilerin bu kapsamın dışında kalabileceğini içtihat etmektedir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

İşverenin birinci ve ikinci fıkra hükümlerine aykırı davranması hâlinde işçi, bir yıllık ücretinden az olmamak üzere sendikal tazminata hak kazanır. Fesih dışı sendikal ayrımcılık eylemlerinde işçi sendikal tazminata ek olarak uğradığı zararın tazminini de ayrıca talep edebilir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğini iddia eden işçi bu iddiasını ispat etmekle yükümlüdür; ancak feshin zamanı ile sendikal faaliyetin zamanı ve niteliği arasındaki yakın ilişki ispat yükünün yerine getirilmiş sayılması için güçlü bir karine oluşturur; bu durumda işverenin feshin başka bir gerekçeye dayandığını kanıtlaması gerekir. Sendikal tazminat ile 4857 m.5 kapsamındaki ayrımcılık tazminatı arasındaki temel fark şudur: sendikal tazminat özel hüküm niteliğinde olup 4857 m.5'e göre daha güçlü koruma sağlar; alt sınır bir yıllık ücret iken 4857 m.5'te dört aylık ücret söz konusudur. Aynı olayda her ikisi birden uygulanamaz; sendikal tazminat özel hüküm olarak öncelikli uygulanır. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi; toplu iş sözleşmesi yetki sürecindeki işçi topluluğu erimesinde sendikaya bağlı işçilerin öncelikle feshedilmesi, ücret artışlarının sendika üyeleri dışında uygulanması ya da üye olan işçilerin daha olumsuz görevlere atanması gibi dolaylı sendikal ayrımcılık olgularının da m.25 kapsamında değerlendirileceğini ve ispat yükünün işverene geçebileceğini tutarlı biçimde vurgulamaktadır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.