Sendikalar Kanunu — Toplu İş Sözleşmesinin Kapsamı ve Uygulanması (m.34–41)

Toplu iş sözleşmesi; iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesine ilişkin hususları düzenleyen normlar ile tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, sözleşmenin uygulanması ve denetimini ve uyuşmazlıkların çözümü için başvurulacak yolları düzenleyen hükümleri içerir. Toplu iş sözleşmesinde aksi belirtilmedikçe iş sözleşmeleri toplu iş sözleşmesine aykırı olamaz; aykırı hükümler yerini toplu iş sözleşmesi hükümlerine bırakır. Toplu iş sözleşmesinde iş sözleşmelerine aykırılığa ilişkin hüküm bulunmuyorsa, toplu iş sözleşmesindeki düzenleme işçi lehine ise iş sözleşmesindeki hüküm geçerliliğini korur (işçi lehine yorum ilkesi). 2026 itibarıyla brüt asgari ücret 33.030 TL olup toplu iş sözleşmesiyle bu tutarın altında ücret kararlaştırılması mümkün değildir; TİS hükümleri asgari ücret sınırının altına inemez. Kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL, SGK işveren prim payı %21,75.

Toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihte taraf sendikaya üye olanlar yürürlük tarihinden, imza tarihinden sonra üye olanlar ise üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren toplu iş sözleşmesinden yararlanır. Toplu iş sözleşmesinden taraf işçi sendikasına üye olmayanlar da 'dayanışma aidatı' ödemeleri koşuluyla yararlanabilir. Dayanışma aidatının miktarı, sendika aidatından fazla olamaz. Dayanışma aidatıyla yararlanma; işçinin yazılı başvurusu üzerine taraf sendikanın onayı ile gerçekleşir. Toplu iş sözleşmesinden yararlanma, sendika üyeliğini zorunlu kılmadığı gibi sendika üyesi olmamayı cezalandırmak amacıyla kullanılamaz; farklı uygulamalar sendikal ayrımcılık yasağını (6356 m.25) ihlâl eder. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; toplu iş sözleşmesiyle belirlenen ücretler bu tabanın üzerinde olmalıdır. Kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.