6356 Sayılı Sendikalar ve TİS Kanunu — Sendika Üyeliği, Güvenceler ve Sendikal Tazminat (m.17, m.22, m.25)

6356 sayılı Kanun'un 17. maddesi; sendika üyeliğinin nasıl kazanılacağını, üyelik için aranan koşulları ve üyelik prosedürünü düzenlemektedir. <strong>Üyelik Hakkı:</strong> Fiil ehliyetine sahip ve işçi sayılan her kişi, işkolundaki bir işçi sendikasına üye olabilir. On beş yaşını dolduran küçükler yasal temsilcilerinin onayı olmaksızın sendikaya üye olabilir ve üyelikten çekilebilir. <strong>Üyelik Prosedürü:</strong> Sendika üyeliği, Bakanlıkça sağlanan elektronik başvuru sistemi (e-Devlet) üzerinden yapılır. Kâğıt üzerinde yapılan başvurular geçersizdir. Üyelik başvurusu, sendika tarafından otuz gün içinde reddedilmezse kabul edilmiş sayılır. <strong>Birden Fazla Sendikaya Üyelik Yasağı:</strong> Bir işçi aynı işkolunda ve aynı zamanda birden fazla işçi sendikasına üye olamaz; olursa sonraki üyelik geçersizdir. <strong>Üyelikten Çekilme:</strong> Her üye, e-Devlet üzerinden sendikaya yazılı bildirimde bulunmak suretiyle üyelikten çekilebilir. Çekilme, sendikaya bildirim tarihinden itibaren bir ay sonra hüküm doğurur; bu süre içinde üyelik ve tüm yükümlülükler devam eder. <strong>Pratik Önemi:</strong> İşveren, e-Devlet üzerinden gerçekleşen üyelikleri doğrudan öğrenememektedir; sendika ancak toplu sözleşme yetkisi aldıktan sonra üye listesini işverene bildirir. Bu mekanizma sendikal gizlilik açısından büyük önem taşımaktadır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

6356 sayılı Kanun'un 22. maddesi; sendika üyesi olan ya da sendika faaliyetine katılan işçilerin bu faaliyetleri nedeniyle işverence ayrımcılığa maruz bırakılmamasını güvence altına almaktadır. <strong>Güvencenin Kapsamı:</strong> İşveren, sendika üyeliği veya faaliyeti gerekçesiyle işçinin iş sözleşmesini feshedemez; işçiyi farklı muameleye maruz bırakamaz; terfi, ücret artışı, eğitim gibi haklardan yoksun kılamaz; çalışma koşullarını ağırlaştıramaz. <strong>İspat Kolaylığı:</strong> Yargıtay 22. Hukuk Dairesi ve 9. Hukuk Dairesi, sendikal güvence ihlallerinde işçi lehine ispat kolaylığı tanımaktadır. Feshin sendika üyeliğiyle zaman açısından yakın örtüşmesi, bu örtüşme olmaksızın feshin açıklanamayacağı durumlarda işçi lehine karine oluşturmaktadır. <strong>Koruma Altındaki Faaliyetler:</strong> Sendikaya üye olmak, üyelikten çekilmek, sendika toplantılarına katılmak, sendika yöneticisi olmak veya toplu sözleşme görüşmelerine katılmak güvence kapsamındaki faaliyetler arasındadır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

6356 sayılı Kanun'un 25. maddesi; işverenin sendikal ayrımcılık yapmasını açıkça yasaklamakta ve ihlal hâlinde sendikal tazminat yaptırımı öngörmektedir. <strong>Yasak Kapsamı:</strong> İşveren; işçileri, sendikaya üye olmaları ya da olmamaları, belli bir sendikaya üye olmaları veya olmamaları, sendika yöneticiliği yapmaları ya da yapmamaları nedeniyle farklı işleme tabi tutamaz; bu nedenlerle işçiyi işten çıkaramaz, ücret ve diğer haklarını kısıtlayamaz. <strong>Sendikal Tazminat:</strong> İşverenin bu yasağı ihlal etmesi hâlinde işçi, iş güvencesi koşullarını (30 işçi ve 6 ay kıdem) taşıyıp taşımadığına bakılmaksızın sendikal tazminat talep edebilir. Sendikal tazminat miktarı en az işçinin bir yıllık ücreti tutarında olup mahkeme tarafından belirlenir; bir üst sınır öngörülmemiştir. <strong>İşe İade İle Birlikte Talep:</strong> Sendikal nedenle fesih aynı zamanda iş güvencesi kapsamındaki geçersiz fesih niteliği taşıyabilir. Bu durumda işçi hem işe iade hem de sendikal tazminat talebinde bulunabilir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi; sendikal tazminatın iş güvencesi tazminatından bağımsız olduğunu ve ikisinin aynı anda talep edilebileceğini kabul etmektedir. <strong>Zamanaşımı:</strong> Sendikal tazminat alacağında zamanaşımı süresi 5 yıldır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.