İş Mahkemeleri Kanunu — İş Hukukunda Zamanaşımı Süreleri ve Dava Koşulları (m.7, 15, 26)

İş mahkemelerinde açılacak davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Kanun'un 3. maddesi uyarınca işçi alacakları (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil alacakları gibi), işe iade ve sendikal tazminat davaları açılmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulması zorunludur. Arabuluculuğa başvuru, zamanaşımı süresini durdurur. Arabuluculuğun başarısızlıkla sonuçlandığına dair son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılmazsa, arabuluculuk süreci zarfında durmuş olan zamanaşımı süresi kaldığı yerden işlemeye devam eder. İşe iade davalarında arabuluculuk başvurusu, fesih bildiriminin işçiye tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılmalıdır. Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre bu bir aylık süre hak düşürücü nitelikte olup arabulucuya bu süre geçtikten sonra başvurulması hâlinde işe iade hakkı tamamen sona erer. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

7036 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesiyle birlikte iş alacaklarına ilişkin zamanaşımı süreleri 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesine eklenmiştir. Buna göre: kıdem tazminatı alacağı için zamanaşımı süresi 5 yıl, ihbar tazminatı için 5 yıl, fazla mesai ücreti için 5 yıl, hafta tatili ve genel tatil alacakları için 5 yıl, yıllık ücretli izin alacağı için 5 yıl ve iş sözleşmesinden doğan diğer alacaklar için genel borçlar hukuku kuralları uyarınca 5 yıldır. Zamanaşımı süresi, alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren başlar. Ücret alacaklarında muacceliyet tarihi, ücretin ödenmesi gereken tarihtir; kıdem ve ihbar tazminatında ise iş sözleşmesinin sona erdiği tarihtir. 2017 öncesinde oluşan alacaklarda 10 yıllık eski süre uygulanmakta olup geçiş hükümlerine göre 10 yıl veya 5 yıl karşılaştırması yapılarak sona erme tarihi en erken olan süre esas alınır. SGK alacaklarında 10 yıllık zamanaşımı uygulanır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri iş alacakları bakımından da uygulanır. Zamanaşımı; alacağın kabulü (işveren tarafından borcun yazılı olarak tanınması veya kısmi ödeme yapılması), dava açılması veya icra takibine başlanması hâlinde kesilir. Zamanaşımının kesilmesiyle birlikte süre sıfırlanır ve yeni süre yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımı; mücbir sebep hâllerinde ve 7036 m.3 kapsamındaki arabuluculuk süreci boyunca durur. Mahkemece zamanaşımı def'inin incelenmesi: zamanaşımı itirazı yargılamada def'i niteliğinde olup mahkeme tarafından kendiliğinden dikkate alınamaz; işveren tarafın usul hukuku çerçevesinde ileri sürmesi gerekir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ve 22. Hukuk Dairesi kararlarına göre zamanaşımı def'i esasa ilişkin bir savunma aracıdır ve yargılamanın herhangi bir aşamasında ileri sürülebilir; ancak temyiz aşamasında ilk kez zamanaşımı itirazında bulunulamaz. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.