Alt işveren muvazaasının tespiti — asıl işin tamamının ya da esaslı bir bölümünün alt işverene bırakılmasının muvazaa göstergesi sayılması

Karar Özeti

Davacı işçiler, bir tekstil fabrikasında yıllarca 'taşeron' statüsünde çalıştırılmış; asıl işverenin yönetimi ve denetimi altında, asıl işçilerle aynı bant hatlarında üretim faaliyeti yürütmüşlerdir. Taşeron firmalar birkaç yılda bir değiştirilmiş; ancak çalışanlar kesintisiz olarak aynı işyerinde ve aynı pozisyonlarda çalışmaya devam etmiştir. Davacılar, 4857 sayılı İş Kanunu m.2/7 uyarınca muvazaanın tespitini ve asıl işverenin işçisi sayılmalarını talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, yazılı sözleşmelerin varlığını gerekçe göstererek davayı reddetmiştir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur. Alt işverenlik ilişkisinin gerçek anlamda kurulabilmesi için asıl işverenin asıl işinin yalnızca bir bölümünü uzmanlık gerektiren nedenlerle alt işverene devretmesi, alt işverenin bu işi bağımsız organizasyonuyla yürütmesi ve asıl işverenin çalışanlar üzerinde doğrudan talimat yetkisi kullanmaması gerekmektedir. Davada asıl işin tamamına yakın kısmının taşerona devredildiği ve asıl işverenin nezaretçileri aracılığıyla fiilî talimat verdiği tanıklarca ve izahat belgesiyle doğrulanmıştır. Bu koşullar altında kurulan alt işverenlik ilişkisi muvazaalıdır; muvazaanın tespiti hâlinde işçiler başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır ve tüm özlük hakları asıl işverenden talep edilebilir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL, kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL, SGK işveren prim payı %21,75.

Anahtar Kavramlar