Kıdem tazminatında giydirilmiş ücret hesabı — düzenli ödenen yemek, yol ve ikramiye yardımlarının esas ücrete eklenmesi zorunluluğu

Karar Özeti

Davacı işçi, bir enerji şirketinde mühendis olarak on bir yıl çalışmış; iş sözleşmesi 4857 m.17 uyarınca bildirimli olarak işveren tarafından feshedilmiştir. Ödenen kıdem tazminatının hesabında işveren yalnızca temel ücreti esas almış; her ay ödenen yemek yardımı (3.200 TL), ulaşım yardımı (2.100 TL) ve üç ayda bir ödenen üretim ikramiyesini hesaba katmamıştır. Davacı, söz konusu ödemelerin düzenli ve sürekli nitelikte olduğunu, dolayısıyla kıdem tazminatı matrahına dahil edilmesi gerektiğini ileri sürerek fark kıdem tazminatı talep etmiştir. İşveren, yemek ve yol yardımlarının iş sözleşmesinde ücrete dahil olmadığını; ikramiyenin ise takdire bağlı olduğunu savunmuştur. Yerel mahkeme yemek ve yol yardımını kıdem hesabına dahil etmiş; ikramiyeyi ise isteğe bağlı kabul ederek dışarıda bırakmıştır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı ikramiye yönünden bozmuştur. Bozma gerekçesinde şu ilkeler belirlenmiştir: kıdem tazminatına esas ücret, çıplak ücret değil giydirilmiş ücrettir; giydirilmiş ücrete işçiye düzenli ve sürekli olarak sağlanan para ve para ile ölçülebilen tüm menfaatler dahildir. Bir ikramiyenin isteğe bağlı olup olmadığının belirlenmesinde şekli düzenleme değil fiili uygulama esas alınmalıdır; son üç yılda her üç ayda bir ödendiği anlaşılan üretim ikramiyesi fiilen düzenli nitelik kazanmıştır ve kıdem matrahına dahil edilmelidir. İspat yükü ikramiyenin isteğe bağlı olduğunu iddia eden işverendedir. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Anahtar Kavramlar