Ücret kesme cezasının yasal sınırı — iki günlük ücreti aşan kesintinin geçersizliği ve fark ücret alacağının iş mahkemesinde talep edilebilirliği

Karar Özeti

Davacı işçi, bir güvenlik şirketinde vardiyalı çalışan olarak altı yıl boyunca görev yapmış; bu süre zarfında işverenin iç disiplin yönetmeliğine dayanarak çeşitli dönemlerde ücretinden kesinti yaptığını, ancak kesintilerin yasal sınırı aştığını ileri sürerek fark ücret alacağı talep etmiştir. İşveren, disiplin yönetmeliğinin usulüne uygun hazırlandığını ve davacının bu yönetmeliği imzaladığını savunmuştur. Yerel mahkeme, yönetmeliğin geçerli olduğunu kabul ederek talebi reddetmiştir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur. Bozma gerekçesinde şu ilkeler belirlenmiştir: 4857 sayılı İş Kanunu'nun 38. maddesi uyarınca ücret kesme cezası işçinin bir günlük ücretinin iki katını geçemez; bu sınır emredici hüküm niteliğinde olup sözleşme veya yönetmelikle aşılamaz. Söz konusu sınırı aşan kesintiler işçi tarafından imzalanan yönetmelikte yer alsa dahi hukuken geçersizdir; emredici normun işçi aleyhine bertaraf edilmesi yasaktır. İşveren, yapacağı kesintileri ayrıca işçiye yazılı olarak bildirmek ve makul süre içinde ödemek zorundadır. Yasal sınırı aşan kesinti tutarları fark ücret alacağı olarak iş mahkemesinde beş yıllık zamanaşımı içinde talep edilebilir. Yerel mahkemenin yönetmelik hükmüne yasal sınırı göz ardı ederek değer vermesi hatalıdır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Anahtar Kavramlar