Kıdem tazminatına esas ücretin tespiti — düzenli ödenen sosyal yardımların brüt ücrete dahil edilmesi zorunluluğu

Karar Özeti

Davacı işçi, bir gıda üretim tesisinde hat sorumlusu olarak on bir yıl çalışmış; iş sözleşmesi işveren tarafından ekonomik nedenlerle feshedilmiş ve kıdem tazminatı sözleşmede gösterilen çıplak brüt ücret üzerinden ödenmiştir. İşçi, düzenli olarak ödenen yemek yardımı, yol yardımı ve ikramiye kalemlerinin de kıdem tazminatı hesabına dahil edilmesi gerektiğini ileri sürerek fark alacağı davası açmıştır. İşveren, söz konusu ödemelerin sosyal yardım niteliğinde olduğunu ve kıdem tazminatına esas ücrete katılmayacağını savunmuştur. İlk derece mahkemesi işçi lehine karar vermiş; işveren temyize gitmiştir. Yargıtay 22. Hukuk Dairesi kararı onamıştır. Kararda kıdem tazminatına esas ücretin belirlenmesine ilişkin yerleşik içtihat yeniden vurgulanmıştır: kıdem tazminatı, işçinin bir yıllık çalışma karşılığı hak ettiği son ücret üzerinden hesaplanır; bu ücret yalnızca çıplak ücret değil, işçiye düzenli ve sürekli olarak yapılan her türlü ödemi kapsar. Yemek ve yol yardımının ayni değil nakdi ödendiği durumlarda tazminat matrahına eklenmesi zorunludur. İkramiyenin kıdem tazminatına yansıtılmasında ise 12 aylık ortalaması esas alınır; tek seferlik ya da koşula bağlı ödemeler değil, süreklilik gösteren ödemeler matrahı artırır. Yargıtay bu kararda ayrıca hesaplamanın son brüt ücret üzerinden yapılacağını, tavanın ise 1475 sayılı eski Kanun'un 14. maddesi kapsamındaki katsayıyla belirleneceğini teyit etmiştir. 2026 kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; brüt asgari ücret 33.030 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Anahtar Kavramlar