İşçinin baskı altında aldırılan istifasının fesih niteliği — irade sakatlığı hâlinde istifanın geçersizliği ve kıdem tazminatı hakkı

Karar Özeti

Davacı işçi, bir perakende zincirinde mağaza görevlisi olarak dokuz yıl çalışmış; işveren tarafından 'ya istifa et ya da tazminatsız çıkarılırsın' biçiminde baskıyla karşılaştığını, bu tehdit sonucunda istifa dilekçesini imzalamak zorunda kaldığını ileri sürerek kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı talep etmiştir. İşveren, istifanın işçinin özgür iradesiyle gerçekleştiğini ve herhangi bir baskı uygulanmadığını savunmuş; kıdem ve ihbar tazminatı yükümlülüğünün doğmadığını öne sürmüştür. Yerel mahkeme, ispat yetersizliği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı bozmuştur. Bozma gerekçesinde şu ilkeler belirlenmiştir: istifanın baskı altında alındığına ilişkin tanık beyanları ve olayların kronolojik sırası (disiplin toplantısı aynı gün, hemen ardından istifa dilekçesi) bir bütün olarak değerlendirildiğinde irade sakatlığının varlığını makul ölçüde ortaya koymaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 37. ve 44. maddeleri uyarınca tehdit veya korkutma yoluyla yöneltilen irade beyanı geçersizdir; iş hukukunda bu ilke, istifanın geçersiz sayılması ve feshin işverenden kaynaklandığının kabul edilmesi sonucunu doğurur. Bu hâlde işçi, sanki işverence bildirimli fesih yapılmış gibi kıdem tazminatına ve koşulları varsa işe iade hakkına sahip olur. İhbar tazminatının ise eş zamanlı talep edilebileceği, çünkü feshin işçiye atfedilemeyeceği vurgulanmıştır. Yerel mahkemenin irade sakatlığını yeterince araştırmadan davayı reddetmesi hatalıdır. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL; kıdem tazminatı tavanı 53.919,68 TL; SGK işveren prim payı %21,75.

Anahtar Kavramlar